Pardonpeton!

La vera aspekto de la retejo ne povas por esti korekte rigardata per via retumilo.
La adreso:
Universala Esperanto-Asocio
Nieuwe Binnenweg 176, 3015 BJ Rotterdam, Nederlando
tel.: +31 10 436 1044
faks.: +49 30 364280169
rete: vidu la liston
 
Gazetaraj Komunikoj de UEA
2022  2021  2020  2019  2018  2017  2016  2015  2014  2013  2012  2011  
2010  2009  2008  2007  2006  2005  2004  2003  2002  2001  2000  1999  
1998  

N-ro 1007 (2022-01-03)
Unueco, espero, amikeco: nia vojo en 2022, bondezira mesaĝo de UEA

Unueco, espero, amikeco: jen vortoj, kiuj bone difinas la laboron de UEA kaj per kiuj la Asocio sincere bondeziras al ĉiuj homoj. La laboro de UEA baziĝas sur la verko de L. L. Zamenhof, sur la pensoj de Hector Hodler kaj sur la internacia kunlaboro de landaj kaj fakaj asocioj de esperantistoj. UEA estas nenio, krom ĉiuj el siaj membroj, kies kolektivo kapablas kun espero kaj obstino evoluigi la laboron por Esperanto. Kaj al tiu laborado rekte aŭ nerekte ligiĝas ĉiuj esperantistoj en la mondo. En 2022 UEA en unueco daŭre restos la reto, kiu kunligas tiom da espero, kaj la tegmento, kiu gastigas tiom da amikeco, kiel ĉeforganizaĵo de Esperanto en nia planedo.

Ĉiuj estas kuraĝigataj legi la novjaran mesaĝon, kiun verkis la Prezidanto de UEA, D-ro Duncan Charters, por la januara numero de la revuo Esperanto: uea.org/revuoj/esperanto. Ties riĉa enhavo resumas la atingojn de 2021, bonvenigas agadojn por 2022 kaj provokas gravajn kaj utilajn pensojn pri nia afero, ne nur pri tio, kion ni sukcesis fari, sed ankaŭ pri tio, kion ni ne forgesu deziri atingi. “Sukceso por Esperanto dependas unuavice de preparo de la vojo por ĝia akcepto”, skribas Charters.

En tiu senco, en la jaro 2022 UEA atentos gravajn datojn kaj jubileojn. La Centro de Esploro kaj Dokumentado pri Mondaj Lingvaj Problemoj (CED), institucio de UEA direktita al universitata, esplora kaj dokumenta agado pri Esperanto, interlingvistiko kaj internacia komunikado, 70-jariĝos. Per CED (uea.org/asocio/ced) UEA i.a. okazigas la Esperantologiajn Konferencojn kaj la Nitobe-simpoziojn kaj ankaŭ eldonigas la revuojn Language Problems and Language Planning (LPLP) kaj Esperantologio/Esperanto Studies (EES). En 1952 “D-ro Ivo Lapenna fondis CED kun la celo seriozigi Esperanton inter universitatanoj, esploristoj, politikistoj kaj internaciaj organizaĵoj”, komentas la Prezidanto de UEA.

En 2022 UEA ankaŭ subtenos agadojn pri la 100-jariĝo de la Esperanto-radiofonio, sendube unu el la ĉefaj rimedoj per kiu la internacia lingvo disvastiĝis en la pasinta jarcento. Kaj aldoniĝos al la tagordo omaĝoj memore al Lidja Zamenhof pro la 80 jaroj post ŝia morto en 1942; kaj por festi la 135 jarojn de Esperanto, #NiaLingvo. Por ĉiuj agadoj UEA konstruas kunlaboron kun Pola Retradio, EUROKKA/Vinilkosmo, la Aŭstria Nacia Biblioteko kaj aliaj grupoj kaj individuoj.

Kun espero kaj plena sindediĉo UEA laboras por la okazigo de la 107-a Universala Kongreso de Esperanto (UK) en Montrealo, kiu laŭplane estos ĉefscenejo por tiuj kaj multe da aliaj agadoj. La UK gastigos i.a. programerojn pri la agado de UEA ĉe UN, Unesko kaj pri indiĝenaj lingvoj. Ili spegulos la Jardekon de Indiĝenaj Lingvoj, komenciĝantan en 2022, kaj la laborojn de la la Komitato de Ne-Registaraj Organizaĵoj pri Lingvo kaj Lingvoj. Tiun komitaton UEA kunfondis por trakti la gravecon de lingvaj demandoj en UN kaj atenti pri lingva diverseco, malegaleco kaj diskriminacio. Aliĝi al la UK eblas ĉe uea.org/kongresoj/alighilo.

Krom malfermi la vojon al Esperanto en aliaj medioj, nia agado por Esperanto mem daŭrigos akurate kaj ĉiam pli amplekse, kun la sama spirito de sindediĉo. Lige kun UEA daŭre funkcios la eldonado de la revuo Esperanto kaj de la revuo Kontakto, kiu en 2021 atingis sian 300-an numeron (la revuo aboneblas ĉe uea.org/alighoj/abonilo); la Universalaj Kongresoj; la sistemo de UEA-kontoj (kiu multe utilas por la internacia kunlaboro en la movado); la Libroservo de UEA (katalogo.uea.org); la Biblioteko Hector Hodler; Institucio Hodler ‘68; CED; la Speciala Katedro de Interlingvistiko kaj Esperanto ĉe la Universitato de Amsterdamo; k.a. Daŭros la reta agado de UEA, i.a. per la reta revuo Esperanto, la internacia kalendaro EventaServo.org, la facillingva gazeto UEA.facila, la reokazigo de la Esperanto-Kvizo, la Forumo de UEA, la aŭspicio al la Fonduso Instigo kaj la tenado de la spacoj de UEA ĉe Facebook (paĝo kaj grupo), YouTube (UEAviva), Twitter, Vimeo, Instagram kaj Telegram. Same estos por la agado de UEA pri Eksteraj Rilatoj ĉe UN kaj Unesko, konebla i.a. per la spacoj UN Esperante (paĝo kaj Twitter) kaj ĉe la laborgrupo EsperantoporUN.org; kiel same por la scienca kaj kultura agadoj, kiuj kulminas ĉe la Internacia Kongresa Universitato kaj la Belartaj Konkursoj. Tamen aparte sekvinda estas la nova fazo de la unulingvaj ekzamenoj de Esperanto laŭ la Komuna Eŭropa Referenckadro (KER), kunlabore kun Edukado.net, kiu en 2021 festis sian 20-jariĝon: la KER-ekzamenoj nun kalkulos ankaŭ je la nivelo C2 kaj eblos plene rete trapasi ilin.

Charters finas la novjaran mesaĝon en la revuo Esperanto, memorante la pensojn de Zamenhof: “[li] estis tute konvinkita pri la neevitebla sukceso de Esperanto, sed tio dependis precipe kaj principe de unu kondiĉo, kiu estas en la mano de la esperantistoj. [...] Ŝlosilo de liaj zorgoj troviĝas en deklaro farita en Dresdeno en 1908: ‘Se ni marŝos en tia sama harmonio kiel ĝis nun, nenia forto en la mondo povos haltigi nian iradon… De nia afero ĉio povas esti atingita nur per harmonio kaj konstanteco’. Adiaŭo [de Zamenhof] en Krakovo en 1912 ripetis la admonon ‘laboru ĉiam en plena unueco. Per unueco ni pli aŭ malpli frue certe venkos’.” Pasiginte 110 jarojn de tiu mesaĝo, ni obstine tenas la strebojn al tiu vojo. Bonvenon aliĝi en UEA por 2022: uea.org/alighoj/alighilo. Pro vi UEA ekzistas. Pro vi ni laboras por Esperanto kiel same por mondo pli bona.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1007a1

N-ro 1008 (2022-01-18)
Mesaĝo de UEA, ILEI kaj TEJO al Unesko kaj Unuiĝintaj Nacioj okaze de la Internacia Tago de Edukado, 24 januaro 2022

[ Mesaĝo sendita al UN kaj Unesko. Kun afabla peto republikigi ĝin en viaj lokaj kaj landaj gazetoj kaj aperigi ĝin en viaj aliaj komunikiloj. Dankon! ]

“Edukado estas la vojo el malriĉo kaj la fundamento por pli bona estonteco” – tiel diras unu el la multaj organizoj, kiuj festos la Internacian Tagon de Edukado la 24-an de januaro. La nuna estas la kvara jaro en kiu Edukada Tago estas observata de Unesko kaj Unuiĝintaj Nacioj.

Malgraŭ la salutindaj klopodoj de Unesko kaj aliaj internaciaj organizoj, la vojo al profunda kaj egaleca edukado restas blokita kontraŭ milionoj da junaj homoj tra la mondo. En la jaro 2018, proksimume 260 milionoj da infanoj de la koncerna aĝo ne frekventis lernejojn – kaj en aprilo 2020 dum furiozis KOVIM-19, tiu nombro saltis provizore al 1,6 miliardoj.

Se ĉiuj infanoj en la mondo ricevus klerigon en lingvoj kiujn ili plene komprenus kaj kun aliro al moderna teknologio, nia kapablo alfronti mondajn problemojn vaste pligrandiĝus, niaj rezervoj de homa kapitalo estus multe pli altaj kaj la Celoj de UN por Daŭripova Evoluigo estus multe pli proksimaj al plenumiĝo.

La Esperanto-movado forte subtenas altkvalitan edukadon por ĉiuj, inkluzive de edukado tra la tuta vivo. Nia movado kunigas la homojn, virtuale kaj ĉeeste, pere de la Internacia Lingvo, el multe pli ol cent landoj tra la mondo. Multaj parolantoj de Esperanto estas instruistoj, kaj multaj estas gejunuloj kiuj kredas, ke internacia kunlaboro estas la ŝlosilo por la pliboniĝo de la homaro, kaj kiuj komunikiĝas inter si en unusola lingvo en internacia medio.

Ni alvokas al Unuiĝintaj Nacioj kaj Unesko, ke ili multigu siajn klopodojn por plibonigi edukadon por ĉiuj personoj, kaj ke ili kunagu kun ĉiuj kiuj kredas, ke scio alportas kompreniĝon kaj kompreniĝo kondukas al pli bona estonteco. Ni promesas nian kunlaboron kaj nian subtenon.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1008a1

N-ro 1009 (2022-01-20)
Eli Urbanová: 100 jaroj da ĉeesto, 10 jaroj da sopiro

En 2022 UEA memoras 100 jarojn da ĉeesto kaj sopiras pro 10 jaroj de la forpaso de Eli Urbanová. Ĉeĥa poetino, kiu per multo kontribuis al la Esperanta literaturo, Eli Urbanová naskiĝis la 8-an de februaro 1922, antaŭ 100 jaroj, kaj forpasis la 20-an de januaro 2012, antaŭ 10 jaroj. Ŝi tamen estis tia verkistino, kiu per sia talento poreterne ĉeestos inter ni.

Profesie instruistino, ŝi esperantistiĝis en 1948 kun Štefo Urban, ŝia edzo ĝis 1955 kaj aŭtoro de la versa fablaro Nova Ezopo (1961). Ambaŭ membriĝis en la Praga Esperanto-Klubo en 1949 kaj baldaŭ ekverkis en Esperanto.

Jam en 1940 Urbanová aperigis poemaron en la ĉeĥa. En la periodo 1952-1957 ŝi ricevis dek premiojn, i.a. la unuan premion pri poezio en la Belartaj Konkursoj de UEA en 1954. Fortan impulson al Urbanová donis ŝia amikiĝo kun Julio Baghy, kun kiu ŝi ekkorespondis en 1952 kaj kiu vizitis Pragon en 1956. Ŝi aperigis la poemarojn Nur tri kolorojn (1960), El subaj fontoj (1981), Verso kaj larmo (1986), Vino, viroj kaj kanto (1995), Peza vino (1996; dulingva, kun ĉeĥa traduko de J. Rumler), El mia buduaro (2001), Rapide pasis la temp’ (2003) kaj Prefere ne tro rigardi retro (2007). Ŝiaj poemoj aperis ankaŭ en la kolektoj Kvarfolio (1976) kaj Eli Urbanová: nuntempa Esperanta poetino (2005), krom en Esperanta antologio (1958 kaj 1983). Ŝia literatura ĉefverko tamen estas Hetajro dancas (1995), ampleksa aŭtobiografia romano, kiu ricevis la OSIEK-premion en 2001. Urbanová multe artikolis pri Esperanto en la ĉeĥa kaj instruis la lingvon.

En 1957 ŝi kunfondis Internacian Verkistan Asocion, kiu funkciis dekon da jaroj. Ĝin sekvis en 1983 Esperantlingva Verkista Asocio, en kiu ŝi ankaŭ membris. De 1975 ĝis 1980 ŝi estis juĝanto pri poezio en la Belartaj Konkursoj. En 2003 OSIEK dediĉis sian konferencon en Prago parte al ŝia verkaro. Ĝia prelegaro, Intimaj temoj en Esperanto-beletro, aperis en 2005. Urbanová estis membro de la Akademio de Esperanto (1986-1995). En 1996 ŝi fariĝis Honora Membro de UEA. Saman distingon ŝi ricevis de Ĉeĥa Esperanto-Asocio en 1982.

Preskaŭ ĉiuj el ŝiaj verkoj disponeblas en la Libroservo de UEA kontraŭ specialaj prezoj: https://katalogo.uea.org. Eli Urbanová estas unu el la Esperanto-verkistoj omaĝataj de UEA en la 135 jaroj de Esperanto #NiaLingvo. La Asocio forte kuraĝigas al ĉiuj akiri la librojn kaj konatiĝi kun tiu, kiu estis giganta virino, pensinta multe pli antaŭen ol ŝia tempo. La teksto de tiu ĉi Gazetara Komuniko baziĝas sur enhavo de la marta numero de 2012 de la revuo Esperanto.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1009a1

N-ro 1010 (2022-01-21)
Mesaĝo de UEA okaze de la Tago de Holokaŭsta Memoro, 27 januaro 2022

[ Mesaĝo sendita al UN. Kun afabla peto republikigi ĝin en viaj lokaj kaj landaj gazetoj kaj aperigi ĝin en viaj aliaj komunikiloj. Dankon! ]

Ĉiujare, la 27-an de januaro, Unuiĝintaj Nacioj observas la Tagon de Holokaŭsta Memoro. Tiutage oni funebras la milionojn da homoj kiuj perdis siajn vivojn, kaj oni honoras tiujn kuraĝajn individuojn, kiuj helpis savi la vivojn de aliaj kiuj alikaze pereus. Universala Esperanto-Asocio aparte funebras la milojn da parolantoj de Esperanto kiuj mortis – inkluzive la familianojn de Ludoviko Lazaro Zamenhof, la kreinto de Esperanto.

Lidia, filino de Zamenhof, estis murdita en la jaro 1942 en la mortigejo Treblinka. Okaze de la 80-a datreveno de ŝia forpaso, UEA okazigos en 2022 diversajn aranĝojn honore al la “filino de Esperanto”. Lidia Zamenhof internacie aktivis por disvastigi la lingvon kaj ideojn de la patro, precipe Homaranismon, la Zamenhofan idearon de humanista universalismo. Ŝi aktivis ankaŭ en la bahaa religio, kiu tiutempe subtenis Esperanton kiel internacian lingvon. La Nazia Germanio persekutis Esperanton ĉar ĝia kreinto estis judo kaj pro la tutmondistaj kaj homrajtaj idealoj de la Esperanto-movado. Dum restado en Usono por disvastigi la internacian lingvon kaj bahaismon, Lidia petis plilongigon de la vizo, sed estis rifuzita de la usona enmigrada instanco. Ŝi do estis devigata reiri al Pollando. Baldaŭ poste, sekve de la invado de Pollando en septembro 1939, Lidia estis akuzita pri disvastigo de kontraŭ-nazia propagando en Usono kaj arestiĝis.

Preskaŭ ĉiuj vivantaj familianoj de Zamenhof fariĝis viktimoj de la nazia persekutado. Lia filo Adamo estis arestita kaj, komence de 1940, mortpafita; en la jaro 1942 liaj filinoj Zofia kaj Lidia estis murditaj en Treblinka, kune kun lia fratino Ida. Nur la filo de Adamo, Ludoviko, mirakle transvivis, dank’ al la propra lerto kaj la protekto de li kaj la patrino fare de Pastro Merceli Godlewski, de la Paroĥo de Ĉiuj Sanktuloj en la varsovia Placo Grzybowski. Tiel, Pastro Godlewski kaj aliaj similaj homoj helpis vivteni la esperon kiu troviĝas eĉ en la nomo Esperanto.

La Esperanto-movado aparte funebras tiujn kiuj, pro sia raso aŭ fizika kondiĉo aŭ pro siaj politikaj aŭ sociaj konvinkoj, pereis per la manoj de la naziistoj. Inter ili estis multnombraj parolantoj de Esperanto en Germanio, Pollando, Hungario, Ĉeĥoslovakio kaj aliloke. Tiuj esperantistoj estis ŝtatoficistoj, instruistoj, kuracistoj, ĵurnalistoj, laboristoj – individuoj el ĉiuj sferoj de la vivo. Kaj inter la transvivantoj troviĝis ankaŭ esperantistaj herooj kiuj ŝirmis aliajn kontraŭ ekstermiĝo.

Ni memoras viktimojn kiuj ne rezistis aŭ ne povis rezisti tiun tiranecon kaj buĉadon, kaj same tiujn kiuj rezistis; kaj ni solene promesas, fronte al la ekzemplo de la Holokaŭsto, fari nian eblon rezisti maljustecon kie ajn kaj kiam ajn ĝi okazas.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1010a1

N-ro 1011 (2022-01-23)
Staĝado ĉe Unuiĝintaj Nacioj: informo de la Novjorka Oficejo de UEA

La Novjorka Oficejo de UEA informas, ke en la kunteksto de la kreado de la unua Strategia Politika Kadro pri Multilingvismo de la UN-Sekretariato la Oficejo de la Suba Ĝenerala Sekretario, pere de la Departemento pri la Ĝenerala Asembleo kaj Administrado de Konferencoj en Novjorko, de Unuiĝintaj Nacioj, serĉas lingvo-politikan kaj datum-analizan staĝanton (anonco en la angla):

https://careers.un.org/lbw/jobdetail.aspx?id=172108&Lang=en-US

La staĝo estos por la daŭro de du monatoj ekde marto 2022 (dato konfirmota post konsulto kun la elektita kandidato). Pliaj detaloj pri la kondiĉoj kaj kriterioj por elektebleco (inkluzive de bezonataj lingvokapabloj) kaj la antaŭvidataj labormanieroj estas priskribitaj en la supra anonco.

La limdato por kandidatiĝoj estas vendredo la 11-a de februaro 2022.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1011a1

N-ro 1012 (2022-01-24)
Deklaro de la Afrika Komisiono de UEA okaze de la Monda Tago de la Afrika kaj Afrikdevena Kulturo, 24 januaro 2022

Okaze de la Monda Tago de la Afrika kaj Afrikdevena Kulturo, la 24-an de januaro 2022, la afrikaj esperantistoj pere de la Afrika Komisiono de Universala Esperanto-Asocio (UEA) deklaras sian senrezervan subtenon al ĉi tiu tago starigita de Unesko en 2019 kaj al ĝiaj celoj, kiuj estas gravaj kaj por Afriko mem kaj por la mondo, kie vivas konsiderinda kvanto da afrikdevenaj homoj.

La temo de ĉi tiu tago estas grava por la tuta mondo, ĉar ĝi volas substreki la homajn valorojn de la afrika kulturo, kiuj povas pozitive efiki ankaŭ ekster nia kontinento. Ni kiel afrikaj esperantistoj kaj aparte kiel Afrika Komisiono de UEA alte taksas tiun agadon kaj provas disvastigi nian afrikan kulturon al la tuta mondo pere de la internacia lingvo Esperanto, kiu mem estas ilo por egalaj rilatoj inter la popoloj de la mondo por atingi interkonatiĝon kaj pacon.

Niaj asocioj, societoj kaj kluboj en preskaŭ ĉiuj landoj de Afriko kunlaboras dum la tuta jaro kun parolantoj de Esperanto en aliaj kontinentoj kaj konstante interŝanĝas ideojn kaj informojn pri afrikaj specifaĵoj. Afrikaj esperantistoj produktis verkojn, kiuj spegulas la variecon kaj riĉecon de la nuntempa afrika kulturo kaj la problemojn, kiujn ni frontas. Tiuj verkoj atingas homojn en aliaj kontinentoj.

Rimarkindaj estas filmoj en Esperanto kreataj en Afriko, aparte en la Demokratia Respubliko Kongo, pri la tragediaj problemoj ligitaj al milito. Abundas ankaŭ kantoj kaj muzikaĵoj kreitaj de afrikaj muzikaj grupoj, kiuj iĝas famaj tra la tuta mondo inter parolantoj de la internacia lingvo Esperanto.

Samtempe ni partoprenas la agadojn instigatajn de Unesko pri la grandaj temoj de virina samrajteco kaj de valorigo de la propraj afrikaj lingvoj kaj en ĉi tiu spirito ni alvokas al la popoloj de la mondo interesiĝi pri la lingvo Esperanto, kiu permesas ideo-interŝanĝojn inter egaluloj, kaj pri nia agado por diskonigi pere de ĝi la afrikan kulturon.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1012a1

N-ro 1013 (2022-01-27)
Informo de la Elekta Komisiono al membroj de UEA: elektoj en 2022

Al la individuaj membroj, landaj asocioj kaj fakaj asocioj de Universala Esperanto-Asocio la Elekta Komisiono de UEA informas:

Kadre de la 107-a Universala Kongreso de Esperanto en Montrealo, okazonta de la 6-a ĝis la 13-a de aŭgusto 2022, la Komitato de UEA elektos novan estraron kaj ankaŭ aliajn ofichavantojn. Laŭ la elekta regularo de UEA la Elekta Komisiono “anoncas publike [...], invitas, ricevas kaj registras kandidatigojn” por “komitatanoj C, estraranoj, komitataj reviziantoj” kaj “kontrolas ilian validecon”.

Rimarku, ke la sama regularo detaligas, ke por la elektoj de komitatanoj C kaj estraranoj validas “nur motivata kandidatigo, kiun akompanas, krom la skriba konsento de la kandidato, ankaŭ biografieto kaj laŭeble foteto, klarigo pri la motivoj de kandidatiĝo kaj konciza deklaro de la movadaj kaj poroficaj celoj (aŭ de pli konkreta agadoprogramo) de la kandidato.” Interesitoj sendu la bezonatajn dokumentojn kune antaŭ la 15-a de majo 2022 al almenaŭ unu el la membroj de la Elekta Komisiono:

Hans Becklin: hebecklin@.spamaĵo?gmail.com;

Michela Lipari: michela.lipari@.spamaĵo?gmail.com;

Guy Matte: guymatte450@.spamaĵo?gmail.com.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1013a1

N-ro 1014 (2022-02-03)
Vortoj: UEA partneras en nova EU-projekto

UEA partoprenas en unu plia projekto subvenciita de Eŭropa Unio (EU), nome Vortoj, kiu disvolviĝos kadre de la programo Erasmus+ por bazlerneja edukado, akceptita de la slovaka nacia agentejo de Eŭropa Komisiono kun entuta buĝeto de 196 503 EUR. Vortoj estas elpensita kaj kunordigata de E@I, kaj UEA estas unu el la partneroj. Ĝia ĉefa celo estas disponigo de interaga komputila ludo por lingvolernado en noviga maniero. Sukcese testita beta-versio, originale en Esperanto kaj bazo por la subvencipeto, jam estis prezentita dum kelkaj eventoj, inter ili la 75-a Internacia Junulara Kongreso en Liptovský Hrádok, Slovakio, de 2019.

La ludo kombinas uzon de ludtapiŝo kaj projekciadon de vortoj. Per paŝoj aŭ saltoj sur la tapiŝo ludantoj devas trafe elekti inter moviĝantaj vortoj laŭ la diversaj proponitaj defioj. Laŭ la prezento de la ludo “Vortoj estas komputila ludo de reflekso, lingvoj kaj mojoseco! Per Vortoj oni praktikos lingvojn kaj plicertiĝos pri literumado de vortoj, amuziĝante dum kursoj kun amikoj kaj kolegoj”. Ĉar Vortoj uzas la danctapiŝon de la fama ludo Dance Dance Revolution (DRR, “Danco-Danco-Revolucio”) kaj devigas ludantojn paŝadi kaj saltadi, ĝi estas vigliga kaj oportuna por la korpa sano de infanoj kaj junuloj, kiuj samtempe povas praktiki lingvojn per rekono kaj elekto de ĝustaj vortoj. Per projekciado la ludo aperigas surekrane aŭ surmure moviĝantajn vortojn kaj ludanto devas fari konkretan movon sur la danctapiŝo por elekti vortojn depende de ilia ĝusteco. Aldone la ludo ankaŭ estis elpensita por aktiva uzo fare de instruistoj, ebligante al ili propran vortredaktadon kaj kreon de novaj defioj laŭ iliaj specifaj bezonoj. Por funkciigi la ludon sufiĉas havi ludtapiŝon kable konektitan al komputilo (kaj projekciilon, se oni deziras projekcii surmuren). Ĉiuj tiuj trajtoj faras el Vortoj ludon unikan kaj speciale taŭgan por kursoj, lernejoj kaj eventoj.

Kiel EU-projekto Vortoj daŭras du jarojn: de la 1-a de januaro 2022 ĝis la 31-a de decembro 2023. Dum tiu tempo la partneroj devos plenumi diversajn taskojn, i.a. funkciigon de la ludo en 11 lingvoj. La partneroj estas: E@I (el Nová Dubnica, SK), UEA (el Roterdamo, NL), Kultura Esperanto-Asocio (KEA, el Budapeŝto, HU), INALCO (el Parizo, FR) kaj Privata Lernejo Nová Dubnica (el Nová Dubnica, SK). Tri el la kvin partneroj estas Esperanto-organizaĵoj. UEA aparte kunlaboros pri tradukado, testado, programado kaj fine pri la diskonigo de la ludo. La projekta retejo estas www.vortoj.net (nuntempe nur en la slovaka; plurlingva versio prepariĝas).

Kiel informas Peter Baláž, kunordiganto de E@I, “Vortoj estos tre taŭga ilo por neformala edukado kaj ni esperas, ke ĝi ankaŭ trovos sian vojon en la formala eduk-sistemo de diversaj landoj, uzota de instruistoj dum lingvo-lecionoj. Mi povas bone imagi ĝin kiel finan aktivecon de lecionoj, kiam lernantoj jam estas relative lacaj, malpli bone atentas kaj bezonas ĝuste tian energi-injekton. Estas nia plano ĝin prezenti ankaŭ al esperantistoj: esperinde jam dum la ĉi-jara Universala Kongreso en Montrealo! Ni esperas, ke baldaŭ multaj uzos ĝin, amuziĝos kaj praktikos sian vortostokon.”

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1014a1

N-ro 1015 (2022-02-04)
Simo Milojević forpasis

Universala Esperanto-Asocio funebras sian eksan Ĝeneralan Direktoron Simo Milojević, kiu forpasis la 3-an de februaro 2022 en la aĝo de 85 jaroj en Trebinje (Respubliko Serba, Bosnio kaj Hercegovino). Li naskiĝis la 14-an de decembro 1936 en Kunja Glavica, Trebinje. Milojevic studis komparan literaturon en Beogrado kaj fariĝis ĵurnalisto.

Li esperantistiĝis fine de 1956. Sian “Esperanto-karieron” li ekis kiel surloka aganto. Poste li fariĝis sekretario de Jugoslavia Esperantista Junulara Asocio kaj de Jugoslavia Esperanto-Instituto. En 1963 li estis ĉefredaktoro de "Jugoslavia esperantisto", poste de "La suda stelo" (1964, 1967-69). Kiel komisiito de UEA li restadis pli ol jaron (1960-61) en Hinda Unio kaj Nepalo por instrui Esperanton.

Milojević redaktis la revuon "Kontakto" (1970-74). Li eklaboris en la Centra Oficejo komence de 1974. Inter 1974 ĝis 1980 li estis vicdirektoro; inter 1974 ĝis 1984 redaktoro de "Esperanto". Li fariĝis Ĝenerala Direktoro de UEA en 1983, posteno kiun li okupis ĝis 1995. Li estis membro de la Akademio de Esperanto (1989-1998). En sia 60-a vivojaro, do en 1996, li decidis formeti ĉiujn movadajn funkciojn kaj laboris kiel libroservisto kaj bibliotekisto en UEA. Dum tri jardekoj, li estis unu el la ĉefaj motoroj de UEA kaj Universalaj Kongresoj. Li pensiiĝis fine de 2002. En 2006 li ricevis la “esperantistan pacpremion” Deguĉi. Li translokiĝis al Trebinje en 2007. En 2008 la Komitato de UEA, dum la UK en Roterdamo, elektis s-ron Simo Milojević kiel Honoran Membron de UEA.

UEA perdas eminentan Esperantiston, CO-kunlaborantoj ankaŭ bonan kolegon kaj amikon.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1015a1

N-ro 1016 (2022-02-05)
Alvoko por la 44-a Esperantologia Konferenco: Montrealo, 2022

La Esperantologia Konferenco (EK) estas konstanta programero de la Universala Kongreso de Esperanto (UK). La unua EK okazis en la 63-a UK en Varno (Bulgario) en 1978, prezidata de Detlev Blanke. Ĝin prizorgas la Centro por Esploro kaj Dokumentado pri Mondaj Lingvaj Problemoj (CED), institucio de UEA, kiu en 2022 festos la 70-jariĝon de sia fondiĝo.

La organizantoj de la 44-a EK estas Guilherme Fians kaj Mark Fettes, respektive estrarano kaj direktoro de CED, kiuj alvokas ĉiujn fakulojn, esploristojn kaj aliajn kongresanojn al partopreno en la Konferenco, okazonta la 11-an de aŭgusto 2022, ĵaŭdon, kadre de la 107-a UK en Montrealo (6-13 aŭgusto 2022).

La 44-a EK estos hibrida, ebligante partoprenon rete kaj ĉeeste, kaj havos specialan programon por festi la 70-an jariĝon de CED, fokusiĝante je la temo “CED 70-jara: bilanco pri la kontribuoj de Esperantologio al sociaj, politikaj kaj lingvistikaj fakdebatoj”. La konferenco celas pritrakti ne nur la agadon de CED tra la tempo, sed ankaŭ kiel la kampoj Interlingvistiko kaj Esperantologio ŝanĝiĝis dum tiuj 70 jaroj. Kiam Ivo Lapenna fondis CED en 1952, ĝia rolo estis ĉefe altigi la reputacion kaj videblon de Esperanto, liverante faktojn kaj argumentojn, kiuj vekus intereson, respekton kaj esploremon pri ĝi inter fakuloj kaj en influhavaj medioj. Kiel CED povas plenumi tiujn kaj aliajn rolojn nuntempe? Kiel statas Esperanto kiel studobjekto inter esploristoj en la dudek-unua jarcento?

La 44-a EK okazos laŭ tri partoj: la unua konsistos je prelegoj kaj atestoj de invititaj fakuloj, kiuj partoprenis la historion de nia Centro por Esploro kaj Dokumentado. La dua parto enhavos aron da dudek-minutaj referaĵoj elektitaj el inter la ricevitaj proponoj. La tria parto enhavos rondan tablon, malferman al ĉiuj ĉeestantoj, pri kiel oni spertas la akcepton (aŭ malakcepton) de Esperanto-rilataj studobjektoj en fakoj kiel lingvistiko, historio, sociologio, antropologio kaj literaturaj studoj kaj pri kiaj novaj ebloj malfermiĝas por faka kaj interfaka laboro rilate Esperanton kaj Interlingvistikon.

La organizantoj invitas ĉiujn fakulojn - aparte junulojn kaj unuafojajn partoprenantojn - sendi proponojn pri referaĵoj por la dua parto de la konferenco. La referaĵoj povas rilati al la konferenca temo aŭ trakti aliajn temojn, kiuj koncernas interlingvistikon kaj esperantologion. La proponoj - enhavantaj inter 150 kaj 200 vortoj - devas esti sendataj al la retadresoj de la organizantoj: Guilherme Fians (guilhermefians [ĉe] gmail.com), Mark Fettes (mtfettes [ĉe] sfu.ca). De la proponantoj ankaŭ estas petate indiki ĉu ili intencas prezenti ĉeeste aŭ virtuale.

La limdato por proponoj estas la 15-a de aprilo 2022.

Por kontroli la programon de antaŭaj konferencoj, vizitu la retejon de CED Interlingvistiko.net. La teamo de EK kaj CED antaŭĝojas ricevi la kontribuon kaj renkonti kolegojn dum la 107-a UK. Por aliĝi al la 107-a UK oni aliru uea.org/kongresoj/alighilo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1016a1

N-ro 1017 (2022-02-07)
Proponu kontribuojn por la Scienca Kafejo kaj Kleriga Lundo de la 107-a UK en Montrealo 2022

Fine de januaro 2022 estis la limdato por proponoj por la 75-a sesio de la Internacia Kongresa Universitato (IKU) okazonta en la 107-a Universala Kongreso de Esperanto (UK) en Montrealo (6-13 aŭgusto 2022). Estis ricevitaj pluraj altkvalitaj proponoj pri plej diversaj temoj, kiel astronomio, esperantologio, geologio, historio, kemio, kinarto kaj medicino. Tiu rikolto ebligas okazigi plenan IKU-sesion. Tamen daŭre estas spaco por akcepti proponojn specife por la populara Scienca Kafejo, kiu okazas seninterrompe ekde 2015.

Sekve la Estraro decidis plilongigi la limdaton por proponoj specife por la Scienca Kafejo (SK) ĝis la 28-a de februaro. Por prelegi en la SK oni ne nepre devas esti akademie agnoskita fakulo, sufiĉas faka sperto aŭ okupo pri la proponita temo. Aparte bonvenas proponoj de gejunuloj kaj aktivuloj de TEJO. Proponoj enhavu mallongan resumon de la prelego kaj koncizan biografieton de la preleganto – sume ne pli ol unu paĝon – kaj atingu la estraranon de UEA pri scienca agado kaj IKU-sekretarion, Amri Wandel, per amri@.spamaĵo?huji.ac.il ĝis la nova limdato.

La SK konsistas el duonhoraj prelegoj, daŭre sciencaj, sed pli facilnivelaj ol IKU-prelego. Ekde 2022 ankaŭ SK-prelegantoj ricevos honorarion (120 EUR) kaj ekde 2021 aperas plena SK-teksto en la IKU-libro. Por impresiĝi de la temoj kaj nivelo de la SK eblas vidi ĝiajn resumojn en la IKU-retejo ĉe UEA.org (ekde 2015) kaj plenajn SK-tekstojn en la pasintjara IKU-libro (p.91-118).

Aldone al la Scienca Kafejo, jam eblas proponi kontribuojn ankaŭ por la Kleriga Lundo (okazonta la 8-an de aŭgusto 2022). La Kleriga Lundo celas ne nur informi al kongresanoj pri diversaj temoj, sed ankaŭ doni al ili okazon praktiki kaj vivsperti pri traktataj temoj. Pro tio la programo kutime ligiĝas al atelieroj kaj metiejoj. La diversajn aktivecojn, kiuj konsistigas la Klerigan Lundon, povas gvidi ĉiuj homoj el la Esperanto-komunumo pretaj dividi spertojn kaj sciojn, tiel ke speciala celo de tiu programero ankaŭ estas krei ligon inter esperantistoj per sciodivido kaj kunvivado. Se vi interesiĝas kaj volas ion proponi, skribu al la komisiito de UEA pri la Kleriga Lundo, Claude Nourmont, per moonmont@.spamaĵo?pt.lu.

Por informiĝi pli pri la Scienca Kafejo kaj la Kleriga Lundo, legu la artikolojn pri ili en la Esperanta Vikipedio: https://eo.wikipedia.org. La artikoloj prezentas la ĉefajn trajtojn kaj referencojn de tiuj jam tradiciaj programeroj de la UK kaj povas helpi pripensi proponojn.

Por aliĝi al la 107-a UK uzu la retan aliĝilon: uea.org/kongresoj/alighilo (kun rabato ĝis la 31-a de marto).

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1017a1

N-ro 1018 (2022-02-10)
Duncan Charters salutas la Vintrajn Olimpikojn en Ĉinio

En kunlaboro kun Ĉina Esperanto-Ligo (ĈEL) la Prezidanto de UEA, Duncan Charters, estis invitita kiel honora gasto saluti en Esperanto, nome de UEA kaj de la Esperanto-movado, la Vintrajn Olimpikojn okazantajn en Ĉinio. La okazo fariĝis unika ŝanco diskonigi Esperanton kaj UEA al la publiko. La originala videa saluto estas ĉirkaŭ minuta kaj Charters finas per la esprimo “kune por kundividi la estontecon”, kiu estas Esperanto-versio de la slogano de la Vintraj Olimpikoj.

La filmeto estas nun diskonigata laŭere kiel kunigo de salutoj de diversaj aŭtoritatoj kaj civitanoj, pro kio Charters aperas kune kun homoj kiel Yasushi Akashi, eksa Suba Ĝenerala Sekretario de UN, kaj Ragnar Baldursson, eksa Ministro-Konsilanto en la Ambasadejo de Islando en Pekino. Ankaŭ Enkhee Chimedtseren salutas, nome de Mongola Esperanto-Asocio, landa asocio de UEA. La filmeto aperas en diversaj platformoj kaj en diversaj lingvo-komunumoj. Ĝi jam superis sume milionojn da vidoj kaj ŝatoj. Ĝi alireblas i.a. per la retejo de ĈEL: esperanto.china.org.cn/2022-02/08/content_78035368.htm. Kaj ankaŭ per la portalo de El Popola Ĉinio: espero.chinareports.org.cn/2022-02/08/content_78035372.htm. Aldonaj platformoj estas:

  1. Wechat-konto de El Popola Ĉinio: mp.weixin.qq.com/s/KlCMa36BBE5Bo8VL2_7Nhg
  2. Facebook-paĝo Ĉina Fokuso: facebook.com/1753507848248309/videos/416866630232910
  3. Portalo China Reports: chinareports.org.cn/yszx/duoyu/20220202/26203.html
  4. Anglalingva Facebook-paĝo de China Report: facebook.com/ChinaReportASEAN/videos/456483252867725
  5. Japanlingva Facebook-paĝo de Pekin Shuhofb.watch/aX7rbWzdFE
  6. Korelingva Facebook-paĝo de China Corea: fb.watch/aVKaxcavvo
  7. Japanlingva Twitter-konto de People Chinatwitter.com/PeopleChina/status/1489082548521029632
  8. Ĉinlingva platformo Xuexi: mallonge.net/xuexi

UEA dankas al ĈEL pro la kunlaboro kaj ĝojas pro la rezulto, i.a. pro la apero de junuloj kiel samnivelaj salutantoj. Kune por kundividi la estontecon!

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1018a1

N-ro 1019 (2022-02-11)
Mesaĝo de UEA al UN kaj Unesko okaze de la Internacia Tago de la Gepatra Lingvo, 21 februaro 2022

[ Mesaĝo sendita al UN kaj Unesko. Kun afabla peto republikigi ĝin en viaj lokaj kaj landaj gazetoj kaj aperigi ĝin en viaj aliaj komunikiloj. Dankon! ]

En la Tago de la Gepatra Lingvo, Universala Esperanto-Asocio festas la kulturan kaj lingvan diversecon de la mondo. Tiu diverseco estas riĉaĵo kiun ni devas protekti kaj antaŭenigi. Respekto al lingva diverseco estas vojo al plena observo de homaj rajtoj.

La jaro 2022 markas la komencon de la Internacia Jardeko de Indiĝenaj Lingvoj 2022-2032, kiu ankaŭ estos traktata de la 107-a Universala Kongreso de Esperanto en Montrealo, Kanado, en aŭgusto 2022. Sub la temo Lingvo, vivo, tero: Jardeko de Indiĝenaj Lingvoj, homoj el dekoj da landoj pritraktos la situacion de indiĝenaj komunumoj kaj iliaj lingvoj. Per la internacia lingvo Esperanto, ni instigas tutmondan dialogon kaj kunlaboron por la konservado, revigligo kaj antaŭenigo de indiĝenaj lingvoj.

Lingvoj estas ĉe la kerno de identeco, komunikado, socia integriĝo, edukado kaj evoluigo. La plej vasta uzado de lingvoj estas vojo al inkluziveco, por ke neniu estu forlasita. En tiu senco, gravas edukado en gepatraj lingvoj, precipe de infanoj, tiel ke ili havu la plej bonan fundamenton por daŭra kleriĝo.

La gepatra lingvo formu la fundamenton de edukado, sur kiu eblos poste akiri aliajn lingvojn por bone funkcii loke, nacie, kaj internacie. En tiu rilato, la internacia lingvo Esperanto malfermas pordojn al plene internacia komunumo kiu kovras la tutan mondon.

Manko de lingva aliro malhelpas la celon liveri bonkvalitan edukadon por ĉiuj ĝis 2030 (Celo por Daŭripova Evoluigo n-ro 4). Multlingvismo, kiu ebligu kiel eble plej vastan utiligon de gepatraj lingvoj, estas vojo por potencigi edukadon kaj permesi al ĉiuj disvolvi sin. Kompreneble, la edukado alfrontas aliajn defiojn, kiel ekzemple garantii aliron al lernejoj por ĉiuj infanoj kaj bonajn kondiĉojn por instruistoj. Tamen, la lingva demando ĉiam ĉeestas, kaj ne pritrakti ĝin estas grava eraro.

Ni bonvenigas la ĉi-jaran temon de Unesko por la Tago de la Gepatra Lingvo, Uzi teknologion por multlingva lernado: defioj kaj okazoj. Teknologio kapablas antaŭenigi multlingvan edukadon kaj la kvaliton de ĝenerala edukado. Tamen, la lingva divido pligrandigas la ciferecan dividon. Ni bezonas multlingvan teknologion por multlingva edukado en multlingva mondo.

La Esperanto-komunumo respektas kaj subtenas lingvan kaj kulturan diversecon tra la mondo kaj la uzadon de gepatraj lingvoj en edukado ĉie.

[ Jen ligiloj al la mesaĝo kaj la afiŝoj en pluraj lingvoj.

Esperanto esperantoporun.org/wp-content/uploads/2022/02/Gepatra-Lingvo-2022.pdf

Angla esperantoporun.org/wp-content/uploads/2022/02/Mother-Language-2022.pdf

Franca esperantoporun.org/wp-content/uploads/2022/02/Langue-Maternelle-2022.pdf

Afiŝoj i.getspace.eu/cloud/s/KprStBNifiNHaYB ]

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1019a1

N-ro 1020 (2022-02-14)
Elektitaj (sen baloto) 4 komitatanoj B de UEA: mandato 2022-2025

Ĝis la 31-a de januaro individuaj  membroj de UEA (IM) povis kandidatiĝi por la posteno de komitatano B de UEA, mandato 2022-2025. Komitatanoj B reprezentas la IM-ojn en la Komitato, la supera organo de la Asocio. Laŭ la Statuto de UEA (art. 24) por la koncerna mandato ĝis maksimume 5 komitatanoj B povus esti elektitaj.

Laŭ la Ĝenerala Regularo (art. 8) validaj proponoj por kandidatoj konsistas je skriba preteco, biografieto kaj deklaro pri movadaj celoj de la kandidato plus skribaj subtenoj de minimume 10 IM-oj el minimume 3 diversaj regnoj. Ĝis la limdato la Centra Oficejo ricevis 7 proponojn, ĉiuj retpoŝte, sed nur 4 proponoj estis plene validaj, ĉar plenumantaj ĉiujn kondiĉojn. Pro tio, ke la nombro da validaj proponoj estas sub la maksimumo, voĉdonado ne devas okazi kaj ĉiuj kandidatoj estas konsiderataj kiel elektitaj, same kiel okazis en 2016, 2007 kaj 1992.

La novaj komitatanoj B estas Aleks Kadar el Francio, Alexsandro Cesário el Brazilo, François Lo Jacomo el Francio kaj James Rezende Piton el Brazilo. La nove elektitaj komitatanoj B ekoficos je la malfermo de la ordinara kunveno de la Komitato (laŭ la art. 3 de la Elekta Regularo), dum la Universala Kongreso 2022.

UEA gratulas al la elektitoj kaj kuraĝigas la neelektitojn kunlabori en alia maniero kun la Asocio.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1020a1

N-ro 1021 (2022-02-17)
Noto pri trompo-provoj per Esperanto: esperantistoj restu atentaj

UEA konstatis amasiĝon de retaj trompo-provoj uzantaj Esperanton. La trompo-provoj plej ofte okazas per retpoŝto kaj trompistoj per sufiĉe konvinka Esperanto celas akiri informojn kaj monon de nesuspektemaj homoj. La trompo-provoj ne venas de esperantistoj: rimarkeblas la uzado de tradukiloj kiel Guglo-Tradukilo, sed pro la altiĝo de la kvalito de tiuj servoj, la redaktostilo povas simili al tiu de fluparolanto. Tiuj trompo-provoj ne estas novaj: trompistoj provas de jaroj fiagi per diversaj lingvoj, lastatempe ankaŭ per Esperanto, kaj la reta kaj telefona trompo-provado signife kreskis en la pandemia epoko, kiam diversaj proceduroj povas nun okazi plene rete.

Policoj tra la mondo jam identigis kaj listigas tiajn trompo-provojn. Foje serĉo per retaj serĉiloj de menciitaj nomoj en la trompmesaĝo tuj malkaŝas la trompon. La plej oftaj mesaĝoj estas tiuj de homo, kutime vidvino, suferanta pro malsano, kiu bezonas lasi al heredonto grandan sumon por uzado por sociaj bonfaraj celoj. Sed estas aliaj aliroj, kiel tiuj de usonaj soldatoj aŭ soldatinoj, kiuj, estante for en iu alia lando, volas amikiĝi. Foje ankaŭ estas mesaĝo de fraŭlaj virinoj al viroj, serĉantaj amrilatojn. La Asocio forte rekomendas, ke esperantistoj restu atentaj kaj ne reagu al tiaj mesaĝoj. Pro diversaj kialoj bedaŭrinde estas riskoj, ke trompo-provoj sukcesu enkapti homojn.

Se vi ricevis tiajn mesaĝojn per retpoŝto, gravas marki ilin kiel spamon kaj/aŭ datumkaptan provon al via retpoŝta servo kaj bloki la koncernan falsan kontaktanton. Se vi vidis tion en sociaj retoj, eblas denunci ne nur kiel datumkaptan provon, sed ankaŭ kiel falsajn profilojn. Fariĝas kutime en sociaj retoj kiel Facebook, ke homoj aldonadas esperantistojn al siaj amikrondoj kaj tial ili ekaspektas kiel esperantistoj: sed ricevante amikiĝpeton de nekonato, atentu ĉu vere la homo estas esperantisto aŭ ĉu temas pri falsa profilo.

Ne ĉiam la celo de la trompistoj estas rekte akiri monon. Ili ankaŭ celas akiri datumojn, inkluzive fotojn. Gravas, ke esperantistoj ĉiel ajn ne sendu datumojn al nekonatoj, retpoŝte aŭ per nekonataj retejoj. Esperantistoj observu ĉu iliaj kontoj en sociaj retoj havas striktajn privatecajn agordojn. Post kapto de datumoj la trompistoj povas uzi ilin por kibernetika atako, por vendi ilin al la “Malluma Teksaĵo” (“Dark Web” en la angla) aŭ eĉ por malfermi kontojn ĉe bankoj, aliaj financaj institucioj aŭ administraj instancoj en la nomo de la trompitoj. Ni reliefigas, ke esperantistoj restu atentaj, suspektu mesaĝojn kaj ankaŭ kontaktojn de nekonato; ne ĝiru monon; ne donu datumojn (inkluzive pertelefone, ĉefe se ne vi alvokis); kaj ne alklaku ligilojn aŭ malfermu alkroĉitajn dosierojn, se vi ne estas atendanta ilin. Ĉiuj restu sekuraj.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1021a1

N-ro 1022 (2022-02-20)
Pri indiĝenaj lingvoj en Montrealo: Fettes reĝisoros la temon de la 107-a UK

Fine de januaro 2022, eksprezidanto de UEA kaj profesoro pri edukado d-ro Mark Fettes akceptis reĝisori la kongresan temon de la 107-a Universala Kongreso en Montrealo. Mem kanadano, Fettes esploras kaj verkas pri lingvopolitikaj kaj edukaj aspektoj de indiĝenaj lingvoj jam de tridek jaroj. Li posedas ankaŭ sperton kiel kongrestema reĝisoro: en Tampereo, Finnlando, en 1995 li gvidis la kongresajn diskutojn pri la 50-jariĝo de Unuiĝintaj Nacioj (UN).

La temon de Montrealo inspiris la decido de UN plukonstrui sur la spertoj de 2019, la Internacia Jaro de Indiĝenaj Lingvoj, per dekjara komuna strebado. Per la temformulo “Lingvo, vivo, tero: Jardeko de Indiĝenaj Lingvoj” UEA inaŭguras sian propan kontribuon al la Jardeko (2022-2032). Unuflanke, temas pri grava aspekto de la lingvaj rajtoj: simile kiel esperantistoj kontraŭas la altrudon de la lingvoj de pli grandaj aŭ fortaj popoloj al aliaj malpli fortaj, ili ankaŭ emas subteni la strebojn de diversaj popoloj por revalorigi kaj plu disvolvi siajn proprajn lingvojn. Sed ekzistas ankaŭ dua, grava flanko de la temo: la kontribuo de indiĝenaj lingvoj al nia kompreno pri daŭripova evoluigo kaj la repaciĝo de homaj rilatoj kun la Tero.

“En Montrealo niaj kongresanoj havos okazon kleriĝi pri unuopaj, fascinaj lingvoj kiel la inuka, la aniŝnaba aŭ la kanjenka, kaj ankaŭ lerni iom pri la enkadriĝo de indiĝenaj lingvoj en la kompleksa lingvopolitika pejzaĝo de Kanado,” Fettes klarigas en sia enkonduka prezento de la temo por la revuo Esperanto. “Sed ni ankaŭ rigardos freŝan tradukon de la Deklaracio pri la Rajtoj de Indiĝenaj Popoloj, diskutos pri la signifo de indiĝenaj lingvoj por la Celoj por Daŭripova Evoluigo, kaj konsideros, kion diras nuntempaj indiĝenaj verkistoj kaj pensuloj pri la evoluo de homaj socioj.”

UEA nun serĉas homojn, kiuj ŝatus kunlabori kun Fettes en la organizado de la Montreala programo. Bonvenas sinproponoj de tiuj, kiuj ŝatus organizi unuopajn sesiojn aŭ helpi kunordigi la tuton, kaj ankaŭ de tiuj, kiuj ŝatus kontribui per specialaj scioj pri iu parto de la vasta demandaro levita de la temo. Fettes substrekas, ke ne necesas esti specialisto por aktive kontribui. “Mi ŝatus trovi kunlaborantojn kun entuziasmo pri la ‘popolkleriga’ aspekto de la temo, eble homojn kun ĝenerala interesiĝo pri mondaj temoj kiel homaj rajtoj, evoluigo, daŭripovo kaj simile, aldone al la fakuloj kiuj povus prelegi aŭ gvidi diskutojn pri specifaj aspektoj.”

Por kontakti la reĝisoron de la kongresa temo, oni skribu al KongresaTemo@.spamaĵo?groups.io - interesatoj ankaŭ povas aktive partopreni la diskutliston. Ĉiuj estas invitataj aliĝi al la 107-a UK per la reta aliĝilo: uea.org/kongresoj/alighilo (kun rabato ĝis la 31-a de marto 2022).

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1022a1

N-ro 1023 (2022-02-27)
“Ni ne ĉesu labori por paco inter homoj kaj nacioj”: alvoko de UEA al la esperantistoj kaj la mondo

Reage al la militaj tondroj kaj homa sufero en la oriento de Eŭropo UEA deklaras:

En la historio de la homaro homoj strebis al la idealo de paco, sed neniam sufiĉe por certigi ĝian finan atingon. Tamen precize nun niaj modernaj komunikiloj havas la potencon unuigi la tutan mondon por individue kaj kolektive kriprotesti uzadon de perforto kontraŭ senkulpaj kunhomoj, niaj gefratoj. La memoro en kaj ekster Eŭropo pri du teruraj mondmilitoj kun milionoj da mortintoj bilde kaj vorte transdoniĝis kaj gravuriĝis en la konscio de ĉiuj nunaj generacioj.

Kian respondecon ni havas kiel esperantistoj, kiam eksplodas nova konflikto? La iniciatinto de Esperanto, D-ro L. L. Zamenhof, konsciis kaj mem spertis la kondiĉojn, kiuj kaŭzas militadon. Li kunligis siajn pacajn idealojn kun lingvo, kiu ebligas respekteman egalecon en la komunikado cele al reciproka interkompreniĝo inter la homoj. Vera bazo por tiu maturiĝo, kiu kondukus al definitiva forlaso de la deziro superregi aŭ suferigi niajn planedajn kunloĝantojn. En 1906, okaze de la 2-a Universala Kongreso de Esperanto, en Ĝenevo, li deklaris: “Nun, kiam en diversaj lokoj de la mondo la batalado inter la gentoj fariĝis tiel kruela, ni, Esperantistoj, devas labori pli energie ol iam”.

Nia tasko estas klara. Komenci en nia propra konscio elradikigi antaŭjuĝojn kaj malamon al konatoj kaj nekonatoj. Poste kunlabori kun ĉiuj bonkoraj individuoj, kiuj dediĉas sin al edukado por interhoma kompreniĝo. Ni jam akceptis tiun sindevontigon, lerninte Esperanton. Sekve ni ne laciĝu insisti, ke niaj registaroj reprezentu la pacemajn dezirojn de siaj popoloj vivi en senkonflikta harmonio laŭ modeloj de la plej altaj etikaj principoj ekzempligitaj en la Universala Deklaracio de la Homaj Rajtoj. Ni insistu, ke la membroj de Unuiĝintaj Nacioj devigu respekton al tiu Deklaracio, al la Ĉarto de UN kaj al ĝiaj fondaj principoj, kiuj naskiĝis de la deziro, ke neniam ripetiĝu la hororoj de amasmilitado.

Ni levu niajn voĉojn individue kaj kolektive kiel anoj de internacia movado, kiu ĉiutage laboras por paca interkompreniĝo. Per tiu potenco ni konsciigu niajn registarojn, ke necesas plenumi la promesojn faritajn al la mondpopolo: solvi konfliktojn antaŭ ol ili erupcias katastrofe por ĉiuj mondloĝantoj.

UEA ne prenas politikajn poziciojn, krom pledi por la justeco de egalrajtiga internacia komunikilo, kiu faciligos la atingojn de pacaj idealoj kaj amon inter la popoloj. Ni tamen nature kaj senlace esprimas nian solidarecon kun ĉiuj samideanoj, kiuj suferas pro perfortaj atencoj kontraŭ iliaj rajtoj al paca, sekura vivo. Ni jam nun atentas, kiel ni povas helpi en la nuna situacio. La konto Espero ĉe UEA (https://uea.org/alighoj/donacoj/espero) estis fondita okaze de alia kruela milito en Eŭropo por interalie iom helpi al familioj de esperantistaj viktimoj, kaj ni uzos tiun kaj aliajn rimedojn por montri nian solidarecon kun niaj kuraĝaj familianoj (tiu konto estas ĉiam malfermita por tiucelaj kontribuoj). La fondinto de UEA, Hector Hodler, celis krei kunlaboran reton de samideanoj tra la tuta mondo. Ni memoru la modelan laboron de nia Ĝeneva oficejo por kontaktigo de familianoj en alia kriza milito kaj montru, ke ni kapablas tuj agi por doni la praktikan helpon, kiun bezonas membroj de nia tutmonda familio.

Aliĝas al ĉi tiu deklaro la Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI).

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1023a1

N-ro 1024 (2022-02-28)
Forpasis Claude Nourmont (1945-2022)

Claude Nourmont naskiĝis en la franca urbo Rouen la 23-an de oktobro 1945 kaj mortis la 25-an de februaro 2022. Ŝi estis Dumviva Membro de UEA, konstanta Membro de Societo Zamenhof, Honora Prezidanto de TEJO kaj Komitatano de UEA.

Ŝi esperantiĝis en 1963. Ekde tiam ŝi aktivis movade, vizitis Esperanto-renkontiĝojn, organizis kaj laboregis por Esperanto. Inter 1975 ĝis 1977 ŝi estis prezidanto de TEJO. En 1973 ŝi fariĝis ĝenerala sekretario de Unuiĝo Franca por Esperanto (UFE; nun Espéranto-France); inter 1994 ĝis 2001 ŝi estis prezidanto de UFE. Ŝi prezidis la Lokan Kongresan Komitaton de Montpellier (UK 1998).

Ŝi estis Komitatano de UEA ekde 1986 ĝis 2022 kaj Vicprezidanto de UEA inter 2004 ĝis 2013. Ŝi estis redaktoro de Monato (rubriko Arto, 2005-2022), ĉefredaktoro de Le Monde de l’Espéranto (2003-2022) kaj konstanta prizorganto de Kleriga Lundo dum la UK.

Ĉiame ŝi restos en nia memoro, kiel tre bonkora persono kun eterna emo kontribui, helpi, animi, pacigi kaj financi. Ŝi estis granda mecenato de Esperanto-agadoj. Kiam aliaj fermis la orelojn, ŝi ofte estis la unua, kiu donacis.

Nome de la tutmonda komunumo ni prezentas nian kondolencon al la familio kaj al la multaj geamikoj de Claude tra la mondo. Ĉiuj estas bonvenaj kondolenci en la Panteono de Edukado.net: https://edukado.net/biblioteko/panteono?iid=246

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1024a1

N-ro 1025 (2022-03-04)
Programo “Ni semas” nun kunordigata de la Afrika Komisiono: subvencipetoj ĝis la 31-a de marto

“Ni semas” estas programo de Universala Esperanto-Asocio (UEA), lanĉita en 2015 kiel subvenciprogramo por malgrandaj Esperanto-projektoj. En 2022 ĝia regularo estis reviziita kaj nun la programo funkcias sub kunordigo de la Afrika Komisiono de UEA (AK) kun fokuso al Esperanto-projektoj en Afriko. Kadre de la programo la AK de UEA anoncas konkurson pri subvenciotaj projektoj en la kontinento. Interesatoj partopreni devas koni la regularon kaj preferinde uzi la konkursan petilon, elŝuteblan en PDF-formato aŭ rekte plenigeblan komputile (mallonge.net/Ni-Semas-Reta-Petilo).

La subvencipetoj povas temi pri: Esperanto-kursoj por komencantoj aŭ progresantoj; trejnseminarioj por instruistoj; ekzamenpreparoj kaj ekzamenoj; aperigado de lernolibroj kaj aliaj instrumaterialoj adaptitaj al afrikaj bezonoj (afriklingvaj kaj afrikec-enhavaj); kultura interŝanĝo kun aliaj mondopartoj per Esperanto; financado por sendo de skrib- kaj lern-materialoj por lernantoj; informa agado en superaj lernomedioj; ktp.

La proponoj konsistu el priskribo de la projekto (ne pli longa ol unu paĝo) kaj financa plano de la projekto sur alia paĝo. La financa plano klare indiku la bezonatan sumon: la programo subvencias ĝis maksimume 100 EUR; se la bezonata sumo superas tion, la projektoportanto devas klarigi la fontojn de la alia parto. Oni prefere uzu la petilon por sendi la petojn. Ĉiuj koncernaj dokumentoj kaj dosieroj rilataj la petojn devas esti senditaj al la retadreso nisemas@.spamaĵo?co.uea.org, kies ricevantoj estas membroj de la Afrika Komisiono. La limdato por ricevi la unuan serion de projektoproponoj estas la 31-a de marto 2022.

La kriterioj por aljuĝo de la plena subvencio baziĝos sur la realismo de la projekto kaj de la petata financa subteno. Oni rajtas peti subtenon por pli ol unu projekto dum unu jaro. La kapablo de la petantoj mem financi parton de la kostoj aŭ trovi aliajn fontojn aldone al la petata subvencio ne estas nepra kondiĉo, sed faktoro konsiderota.

Esperantistoj dezirantaj subteni la programon kaj la Esperanto-agadon en Afriko povas fari liberajn donacojn al la Fondaĵo Afriko de UEA: uea.org/alighoj/donacoj/afriko.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1025a1

N-ro 1026 (2022-03-05)
Helpo-servo de UEA kaj TEJO responde al la milito en Ukrainio

Pasintsemajne la mondo en ŝoko atestis la ekeston de milito pro invado en Ukrainion iniciatita de la registaro de Rusio. En malmulte da tagoj la homaro suferis jam multajn mortojn de senkulpaj homoj - interalie infanoj kaj virinoj - kaj pli ol miliono estis forpelitaj el siaj loĝlokoj. Konfirmante siajn deklarojn pri solidareco al ĉiuj, kiuj suferas pro la plago de milito, UEA, subtene de ILEI, kaj nia junulara sekcio TEJO unuiĝis por starigo de helpo-servo responde al tiuj kondamnataj militaj agresoj, kun serioza atento al tio, ke la UEA-reto enhavas la partoprenon de pli ol 240 kontaktoj en Ukrainio.

La komuna servo klopodas pripensi, kunordigi kaj efektivigi strategiojn por helpi homojn, precipe esperantistojn kaj ties familianojn. La servo havas kiel principajn celojn:

  1. esti centra ejo por akcepti kaj ligi la diversajn helpajn emojn kaj eblecojn en la Esperanto-komunumo, precipe rilate la koncernan militon;
  2. aktive kontakti esperantistojn en Ukrainio kaj atenti iliajn situaciojn kaj de ties familianoj;
  3. peri sekurajn kontaktojn inter esperantistoj, inkluzive en Ukrainio kaj Rusio;
  4. helpi en la komunikado inter homoj helpo-bezonaj kaj homoj helpo-pretaj, respektante kaj garantiante la privatecon de ambaŭ flankoj ĝis la efektiviĝo de la helpo;
  5. meti rifuĝintojn, precipe pro la milito en Ukrainio, en kontakto kun homoj pretaj loĝigi aliulojn;
  6. varbi donacojn por la konto Espero;
  7. identigi aliajn organizaĵojn kaj iniciatojn kun kiuj eblas kunlabori por similaj celoj;
  8. arigi volontulojn kapablajn paroli diversajn lingvojn por helpi en la komunikado kun ne-Esperanto-parolantaj homoj aŭ kun neesperantistaj helpo-celaj organizaĵoj kaj iniciatoj;
  9. kaj kunlabori kun Landaj Asocioj kaj Sekcioj por la celoj de la helpo-servo.

 

La helpo-servo funkcias pere de la retadreso helpo-servo@.spamaĵo?groups.io. Interesatoj helpi en la laborgrupo aŭ informi pri helpo-preteco, ĉu loĝiga, ĉu financa, ĉu alia, povas skribi al tiu adreso. Petoj por la konto Espero por subteno al damaĝitoj en Ukrainio aŭ rifuĝintoj en aliaj landoj, samkiel avertoj pri helpo-bezonaj homoj, precipe esperantistoj kaj ties familianoj, ankaŭ povas esti direktitaj al tiu retadreso. Tiel same konsiloj pri kunlaboro kun jam ekzistantaj neesperantistaj help-iniciatoj. Mesaĝoj senditaj al helpo-servo@.spamaĵo?groups.io restas plene privataj. Alternative, interesatoj povas rekte kontakti al Fernando Maia Jr., Vicprezidanto de UEA, respondeca pri Eksteraj Rilatoj, kiu kun TEJO kunordigas la servon, pere de la retadreso fmaiajr@.spamaĵo?gmail.com.

UEA kaj TEJO jam ekkunlaboras kun individuoj, landaj asocioj, landaj sekcioj kaj neesperantistaj internaciaj organizaĵoj por la celoj de la helpo-servo. Pasporta Servo estos unu el la iloj de la helpo-servo. Por donaci al la konto Espero, oni aliru uea.org/alighoj/donacoj/espero. La helpo-servo raportos periode pri la evoluoj de la laboroj per la komunikkanaloj de UEA kaj TEJO. Ni agnoskas, ke niaj organizaĵoj ne estas grandaj kompare kun aliaj, tamen ni provas helpi laŭ niaj ebloj per nia organiza forto, kun firma konscio pri la unikeco de Esperanto kaj la valoroj de nia movado.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1026a1

N-ro 1027 (2022-03-06)
Instruu Esperanton en Senegalo kun stipendio (septembro-decembro 2022)

Kadre de la kampanjo Hans Bakker UEA, ILEI, la Afrika Komisiono de UEA (AK) kaj Senegala Esperanto-Asocio (SEA) alvokas Esperanto-instruantojn de la tuta mondo kandidatiĝi por Esperanto-kurso en Senegalo dum la periodo septembro-decembro 2022. La kurso antaŭos la 8-an Afrikan Kongreson de Esperanto (AKE), kiu okazos en Tieso (Thiès), Senegalo, de la 26-a ĝis la 30-a de decembro 2022. Tamen la kurso mem havos lokon en Dakaro, la ĉefurbo de la lando, 70 kilometrojn for de Tieso.

Ĉiuj detaloj pri la strukturo de la kurso kaj la lanĉo de la projekto troviĝas en dokumento de UEA-ILEI. La kurso komenciĝos la 19-an de septembro: lecionoj daŭros ĝis la 17-a de decembro, sed enplektiĝo en la laboroj de la 8-a AKE ankaŭ estas parto de la agado. Entute temos pri 45 instruhoroj plus aktivecoj. Laŭplane 20 homoj devos partopreni la kurson kiel lernantoj. La elektita instruonto laŭnecese ricevos: 1) biletojn por vojaĝi al Senegalo; 2) loĝejon en Senegalo; 3) stipendion, por sinnutrado kaj aliaj bezonoj, je la valoro de ĝis 2200 EUR.

Interesatoj devas sendi sian kandidatiĝon per la kandidatiĝilo (mallonge.net/Senegalo22) aŭ rekte al la retadreso senegalo22@.spamaĵo?groups.io. La kandidatiĝo devas esti farita de la interesato mem kaj devas informi:

    • plenan nomon (kiel en oficiala identiga dokumento);
    • sekson (nedevige);
    • naskiĝdaton;
    • plenan loĝadreson (kun poŝtkodo, se estas);
    • telefonnumeron, se estas;
    • UEA-kodon, se estas;
    • ĉu la kandidato havas pasporton kaj, se jes, emisiintan landon;
    • ĉu la kandidato havas KER-ekzamenan atestilon aŭ alian Esperantlingvan atestilon kaj, se jes, je kiuj niveloj;
    • mallongan priskribon de antaŭaj instruspertoj;
    • kaj motivojn de la kandidatiĝo.


La informojn ricevos ĵurio, kiu respondecas pri la elekto de la instruonto. Kandidatoj povos esti kontaktitaj por intervjuo kun la ĵurio, kiu okazos rete. Ne estas fiksa limdato por akcepto de kandidatiĝoj, sed la ĵurio povas fari sian decidon iam ajn dum la periodo ĝis la kurso, pro kio pli fruaj kandidatiĝoj nature ĝuos pli da ŝanco.

La kurso en Dakaro celas ne nur helpi la laborojn ĉirkaŭ la 8-a AKE, sed ankaŭ fortigi la Esperanto-movadon en Senegalo. La tuta buĝeto de la kurso estas de 6000 EUR, kun parto destinita al informagado, cele al diskonigo de la kurso en Senegalo kaj de Esperanto mem. Donacoj por informado kaj por agado en Afriko bonvenas ĉe la fondaĵoj Informado kaj Afriko de UEA.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1027a1

N-ro 1028 (2022-03-07)
Mesaĝo de UEA okaze de la Internacia Virina Tago, 8 marto 2022

[ Mesaĝo sendita al UN (Ekosok kaj Departemento pri Tutmonda Komunikado). Kun afabla peto republikigi ĝin en viaj lokaj kaj landaj gazetoj kaj aperigi ĝin en viaj aliaj komunikiloj. Dankon! ]

Okaze de la Internacia Virina Tago, 8 marto 2022, Universala Esperanto-Asocio salutas Unuiĝintajn Naciojn kaj donas sian subtenon al la ĉi-jara temo de la Tago: “Genra Egaleco Hodiaŭ por Morgaŭa Daŭripovo.” Genra egaleco esencas por paca mondo, en kiu ĉiu persono povu labori kune por daŭripova estonteco en spirito de solidareco.

Sed ĉi-jare nia solidareco troviĝas unuavice kun tiuj virinoj en militaj zonoj kiuj luktas por ŝirmi siajn infanojn, kiuj klopodas defendi maljunulojn, kiuj volontulas por limigi la efikojn de milito eĉ dum milito daŭre furiozas ĉirkaŭ ili. Ili tion faras tuj post KOVIM, kiu alportis aflikton al multaj homoj, disrompis edukadon kaj endanĝerigis infanojn tra la tuta mondo. Milito kaj malsano minacas ĉiujn homojn: estas la tasko de ĉiuj, viroj same kiel virinoj, labori pace por superi tiujn minacojn.

Celante daŭripovon, ni celas ŝanĝi la mondon; sed hodiaŭ multegaj virinoj estas devigataj labori simple por apogi tion kio restas en monda ordo, kaj retropeli la fortojn de detruado kiuj minacas ilin. En tiel multaj mondopartoj, la potenco de la lingvo cedis al la potenco de perforto aŭ misuziĝas por disvastigi malordon. Ni salutas tiujn kuraĝajn virinojn kiuj protestas kontraŭ tiu malordo kaj kiuj pledas por restarigo de ordo en mondo en kiu finfine iliaj voĉoj estu aŭskultataj kaj la fortoj de detruo cedu al la voĉoj de ordo, paco kaj egaleco.

Ni alvokas al Unuiĝintaj Nacioj, ke ĝi plenumu la taskon por kiu ĝi estis kreita, kaj al ties membraj ŝtatoj ke ili ebligu tion.

Noto: UEA ankaŭ kunsubskribis deklaron pri Ukrainio virin-rilatan sub aŭspicio de CoNGO (Konferenco de Ne-Registaraj Organizoj), konsulta platformo kun UN por la civila socio, de kies estraro UEA estas membro. La deklaro legeblas en la angla sur la paĝo de CoNGO: ngocongo.org/cease-the-war-against-ukraine-and-resolve-it-peacefully-and-diplomatically-civil-society-organizations-said-in-a-joint-statement

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1028a1

N-ro 1029 (2022-03-08)
Aliĝu al la KER-ekzamena sesio de la 107-a UK, Montrealo: la nivelo C2 premieriĝos

Jam funkcias paĝo por la sesio de la unulingvaj ekzamenoj de Esperanto laŭ la Komuna Eŭropa Referenckadro (KER-ekzamenoj) okazonta kadre de la 107-a Universala Kongreso de Esperanto (UK): edukado.net/ekzamenoj/ker/uk.

Dum la sesio okazos la premiero de la nova nivelo C2. Ĉe la paĝo eblas trovi ĉiujn informojn pri la KER-ekzamenoj kaj la aliĝilon por ekzameniĝo dum la 107-a UK (Montrealo, 6-13 aŭgusto 2022). La skriba kaj aŭdkomprena ekzamenoj okazos ĵaŭdon kaj vendredon, la 11-an kaj 12-an de aŭgusto. Por la parolaj ekzamenoj, kiuj daŭras inter 20 kaj 25 minutoj, oni devos rezervi lokon. La horaro por tio disponeblos en julio ĉe la sama paĝo. Por partopreni la sesion oni devas esti aliĝinta al la 107-a UK: uea.org/kongresoj/alighilo (kun rabato ĝis la 31-a de marto).

Ĝis nun 2463 homoj sukcesis en la KER-ekzamenoj, kiuj estas servo de UEA kunlabore kun Edukado.net. La ekzamenajn laborojn ekde 2008 gvidas la KER-ekzamena Komisiono de UEA, konsistigita de Katalin Kováts (gvidanto), Zsófia Kóródy kaj Renato Corsetti. La ekzamenoj sekvas la kriteriojn de la Asocio de Lingvo-Testantoj en Eŭropo (ALTE), ĉe kiu Zsófia Kóródy estas UEA-reprezentanto. La ekzamensistemo por la niveloj B1, B2 kaj C1 estis validigita de la ŝtata ekzamencentro ITK (nuntempe ORIGO) de la Universitato Eötvös Loránd de Budapeŝto (Hungario), kiu kunlaboris kun UEA ĝis 2021. Por validigo de la nivelo C2 UEA  traktas kun la Akademio de Esperanto: uea.org/gk/1001.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1029a1

N-ro 1030 (2022-03-12)
Interkultura Novelo-Konkurso (INK): 2-a eldono lanĉita kun novaj reguloj

Akademio Literatura de Esperanto (ALE) lanĉis la duan eldonon de la Interkultura Novelo-Konkurso (INK), ĉi-jare sub la temo Nokta vojaĝo, kunlabore kun Bobelarto kaj aǔspiciata de Universala Esperanto-Asocio (UEA). La konkurso celas instigi novel-kreadon de aŭtoroj el diversaj kulturoj. Krom la temo, aliaj novaĵoj atendas la partoprenontojn al la ĉi-jara INK: novaj kategorioj, novaj premioj kaj novaj reguloj pri lingvoj.

La dua eldono de INK atendas konkursaĵojn per noveloj en du kategorioj: komencantaj kaj spertaj verkistoj. La ĵurio donacos ok monpremiojn kaj laŭdecide honorajn menciojn. Krome, ĉi-jare estas akceptataj noveloj en kvar lingvoj: Esperanto, la itala, la rusa kaj la ukraina. Tamen ne nepre originale verkitaj en Esperanto, la itala, la rusa aŭ la ukraina: tradukaĵoj el aliaj lingvoj en tiujn lingvojn bonvenas.

Noveloj (ĉu originalaj ĉu tradukitaj koncerne la menciitajn lingvojn) devas esti neniam antaŭe publikigitaj. La teksto-proponoj devas havi maksimume 12 000 karaktrojn (proksimume 6 paĝojn). Ne estas minimuma longeco. La konkurso permesas uzadon de artefarita intelekto (AI) por kontribui al la verkado: ties uzon oni devas mencii en la sendoformularo.

La ĵurio konsistas el reprezentantoj de diversaj kulturoj. La gajnintoj estos anoncitaj dum la 108-a Universala Kongreso de Esperanto (UK), organizata de UEA en Torino, Italio, en 2023. La 1-a, 2-a, 3-a kaj 4-a premioj de la kategorio sperta verkisto estos respektive 1000, 600, 400 kaj 200 EUR. La 1-a, 2-a, 3-a kaj 4-a premioj de la kategorio komencanta verkisto estos respektive 500, 300, 200 kaj 100 EUR.

La limdato por konkursi estas la 30-a de septembro 2022.

Informojn kaj detalojn oni trovu ĉe akademio-literatura.org/ink-2 bobelarto.ink.

Kadre de sia unua eldono INK ricevis 69 konkursantajn novelojn de aŭtoroj el Norda kaj Suda Amerikoj, Eŭropo, Afriko, Azio kaj Aŭstralio. Tiuj noveloj estis originale verkitaj en Esperanto, sed ankaŭ en la araba, ĉina, franca kaj hispana. La gajnintoj estos anoncitaj kaj la novel-rikolto lanĉita dum la venonta 107-a UK, okazonta en Montrealo (6-13 aŭgusto 2022). Por aliĝi oni aliru uea.org/kongresoj/alighilo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1030a1

N-ro 1031 (2022-03-18)
La 107-a Universala Kongreso: Kanado kaj Kebekio mildigas KOVIM-rilatajn regulojn

La federacia registaro de Kanado anoncis la 17-an de marto la finon de la devigo prezenti negativan KOVIM-teston por plene vakcinitaj vojaĝantoj al la lando ekde la 1-a de aprilo. Tio estas tre bonvena novaĵo por la Universala Kongreso en Montrealo, ĉar tio signifas, ke la plene vakcinitaj vojaĝantoj ne devos fari la testadon en iliaj hejmlandoj, antaŭ alveno Kanade, nek fari KOVIM-teston Kanade - kiel estis antaŭe. Hazarde elektitaj homoj tamen devos trapasi PCR-teston je la alveno, sed ne devos izoliĝi dum ili atendos la rezultojn. “Simple alvenu, plenvakcinita, en bona sano kaj bona humoro, por ĝui la plej grandan Esperantan eventon de la jaro en 3D (3 dimensioj)!”, diras Ĵenja Amis, sekretario de la LKK por Montrealo.

Pli frue, ankaŭ la registaro de Kebekio anoncis serion de mildigoj rilataj al KOVIM-reguloj. Ekde la 12-a de marto 2022 la registaro de Kebekio ne plu devigas limigojn por sociaj eventoj: ne plu estas limigoj rilate al la kvanto de personoj, kiuj povas ĉeesti kune en la sama ejo. Kaj vakcin-pruviloj ne plu estas bezonataj por partopreni kongresojn aŭ viziti aliajn lokojn – ekzemple restoraciojn, koncertejojn, kinejojn, teatrojn, ktp. Krome, ekde la 28-a de februaro, oni ne plu estas devigata labori dehejme kaj ankaŭ la neceso porti la maskon fariĝas malpli strikta – la sola loko, kie oni devos ankoraŭ porti la maskojn, estos la publika transporto.

Jen la listo de la vakcinoj, kiuj en tiu ĉi momento estas akcepteblaj por eniri Kanadon: AstraZeneca/COVISHIELD (ChAdOx1-S, Vaxzevria, AZD1222); Bharat Biotech (Covaxin, BBV152 A, B, C); Janssen/Johnson & Johnson; Moderna (mRNA-1273); Novavax (NVX-COV2373, Nuvaxovid, Covovax); Pfizer-BioNTech (Comirnaty, tozinameran, BNT162b2), inkluzive por infanoj inter 5 kaj 11 jarojn aĝaj; Sinopharm BIBP (BBIBP-CorV); kaj Sinovac (CoronaVac, PiCoVacc). La lasta dozo devas esti ricevita almenaŭ 15 tagojn antaŭ la alveno al Kanado. Oni atentu, ke aliaj vakcinoj (ekzemple Sputnik) ne estas en la listo, sed la listo povas inter nun kaj la UK grandiĝi kun aliaj vakcinoj. La reguloj por vojaĝantoj legeblas ĉe voyage.gc.ca/voyage-covid (france) kaj travel.gc.ca/travel-covid (angle). Oni notu, ke la reguloj ankoraŭ povus reŝanĝiĝi en la venontaj monatoj.

“Tio estas tre bonvenaj ŝanĝoj, kaj federaci-nivele, kaj provinc-nivele”, diras la prezidanto de LKK por Montrealo, Normando Fleury. “Tio efektive signifas la verdan lumon de la registaro al kongresoj kaj aliaj eventoj”, aldonas Ĵenja Amis: “Kanado estas tre sekura lando, kun pli ol 80% da loĝantoj plene vakcinitaj. Aldone, dum la UK estos surloke kongresa kuracisto kaj la protokolo kaj rekomendoj por protekti la sanon de ĉiuj partoprenantoj estos sekvataj.” Aliĝi al la 107-a UK eblas en uea.org/kongresoj/alighilo (kun rabato ĝis la 31-a de marto 2022): “Bonvenon al Montrealo, en plena sekureco!”

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1031a1

N-ro 1032 (2022-03-30)
KER-ekzamenoj: UEA enketas pri reta ekzameniĝo kaj la Akademio de Esperanto oficiale partneriĝas

Fine de 2021 UEA anoncis la enkondukon de nova organiza strukturo por siaj ekzamenoj laŭ la Komuna Eŭropa Referenckadro (KER-ekzamenoj). Inter la novaĵoj estis la lanĉo de la nivelo C2, la eblo ankaŭ rete trapasi ekzamenon, la redukto de la ekzamenkotizoj kaj la ektraktoj kun la Akademio de Esperanto (AdE) por agnosko kaj funkciigo de la KER-ekzamensistemo de UEA (inkluzive de la reta ekzameniĝo): uea.org/gk/1001.

Post debatoj pri la temo, la 25-an de marto 2022 la 45 akademianoj per granda plimulto aprobis la oficialigon de tiucela partnereco inter UEA kaj AdE. Tio signifas, ke la C2-nivela KER-ekzameno, organizata la unuan fojon dum la 107-a Universala Kongreso de Esperanto (UK) en Montrealo (6-13 aŭgusto) jam havos la agnoskon de la Akademio. Aliĝoj al la UK, kun rabato ĝis la 31-a de marto, eblas ĉe uea.org/kongresoj/alighilo.

Aldone al la sesio en la UK, UEA enketas pri interesiĝo de esperantistoj trapasi la KER-ekzamenojn jam rete en junio-julio 2022: ni petas ĉiujn, kiuj interesiĝas pri reta ekzameniĝo je niveloj B1, B2 kaj C1 plenigi la enketilon ĉe mallonge.net/RetaKER. Krom la sesio dum la UK kaj la reta sesio en junio-julio, estis anoncitaj ankaŭ la planoj okazigi la tradician Tutmondan Ekzamentagon fine de novembro 2022, do kun ĉeestaj sesioj dise en la mondo por ĉiuj niveloj: edukado.net/novajhoj?id=869.

La KER-ekzamenoj de UEA okazas kunlabore kun Edukado.net kaj sekvas la kriteriojn de la Asocio de Lingvo-Testantoj en Eŭropo (ALTE), ĉe kiu UEA estas aligita membro. Por UEA la ĵus aprobita oficiala partnereco kun AdE ne nur donas al la KER-ekzamenoj unikan prestiĝon, sed juste reliefigas la rolon de la Akademio en la historio de la KER-ekzamenoj, por kies starigo pluraj akademianoj aktive kontribuis.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1032a1

N-ro 1033 (2022-04-17)
Reta Poliglota Renkontiĝo kun rabato por esperantistoj

UEA estas la ĉefsponsoro de la Poliglotaj Renkontiĝoj en 2022, kaj por la ĉeesta (Polyglot Gathering, PG, junio) kaj por la reta (Polyglot Gathering Online, PGO, aprilo/majo) eldonoj.

Fondotago de UEA: 114 jaroj

Ĉi-jare antaŭ la ĉeesta PG okazos la PGO, de la 28-a de aprilo ĝis la 1-a de majo. La 28-a de aprilo estas la fondotago de UEA, en kiu UEA 114-jariĝas. La Prezidanto de UEA, Duncan Charters, havos spacon en la inaŭguro de la evento por saluti kaj alparoli la partoprenantojn.

UEA proponas specialajn rabatojn al individuaj membroj kaj esperantistoj

Kadre de la ĉefsponsoreco de UEA al PGO ĉiu individua membro de UEA (IM) rajtas je 40%-a rabato de la kotizo por la PGO. Tio signifas, ke, se IM aliĝas ekz-e ĝis la 25-a de aprilo, anstataŭ la normalan kotizon de 50 EUR, IM pagos nur 30 EŬR. Por ĝui tiun rabaton, la IM devas entajpi sian UEA-kodon (en la formato xxxx-x) en la rabatkampo de la aliĝilo. Kaj se vi ankoraŭ ne aliĝis en UEA por 2022, rapide faru per uea.org/alighoj/alighilo.

Aldone, eĉ se oni ne estas IM, tamen danke al UEA ĉiu esperantisto rajtas je 20%-a rabato de la kotizo de PGO (do anstataŭ 50 EUR por la normala kotizo, esperantistoj, ne-IM de UEA, pagos 40 EUR). Por ĝui tiun rabaton, esperantistoj devas entajpi en la rabatkampo de la aliĝilo la rabatkodon ueamojosas. Ĝis nun pli ol 450 personoj aliĝis al la PGO.

Informa agado

La sponsoreco de UEA al PG kaj PGO okazas kadre de la informa agado de la Asocio. En la eventoj partoprenas lingvemuloj, kiuj ne ĉiam estas bone informitaj pri Esperanto. Tamen pro tio, ke ne temas pri Esperanto-eventoj, sed pri poliglotaj eventoj, nia strategio estas, ke la informado pri Esperanto okazu ekvilibre kaj donu rigardojn al la Esperanto-agado en la mondo, kiuj ne ĉiam estas evidentaj al la ĝenerala publiko, do ne nur pure lingva prezento de Esperanto. Kelkaj el la diversaj okazoj de tia prezentado de Esperanto spekteblas en la jutuba kanalo de la evento. Por la PGO 2022 UEA proponos tri sponsoritajn prezentojn Esperanto-rilatajn, kunlabore kun partneroj kiel TEJO kaj aliaj.

Solidareco kun Ukrainio

PGO ankaŭ donos al ĉiuj civitanoj de Ukrainio senpagan partoprenon en la evento. Ukrainoj rajtas uzi la kodon Ukraine en la aliĝilo. Tio estas maniero de la evento esprimi respekton kaj subtenon al Ukrainio en ĉi tiuj ekstreme malfacilaj tempoj. UEA subtenas tiun solidarecon.

UEA bondeziras bonan eventon al ĉiuj partoprenantoj de PGO (Polyglot Gathering Online, “Poliglota Renkontiĝo Enreta”): ĝi estu bela okazo festi nian lingvan diversecon kaj la klopodojn ebligi komunikadon inter malsamaj gentoj kaj nutri interesiĝon pri la diverseco de kulturoj en la mondo. Tio estas por ni unu el la bazoj, por ke la homaro ekzistu kaj prosperu en paco.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1033a1

N-ro 1034 (2022-04-20)
La Dua Bulteno de la 107-a UK, Montrealo, haveblas rete

La Dua Bulteno de la 107-a Universala Kongreso de Esperanto (UK), okazonta en Montrealo (6-13 aŭgusto 2022) haveblas rete per la paĝo de la UK: uea.org/kongresoj. La Dua Bulteno donas utilajn informojn pri la lando kaj la kongreso (alveno, kongresejo, temo kaj unua rigardo pri la programo), sed plej grave prezentas mendeblajn servojn de la UK, kiel hotelojn, ekskursojn kaj bankedon. Disponeblas versio de la Dua Bulteno rekte konsultebla sur la paĝo de la UK, aldone al PDF-versioj (kvalita, 10 Mb; kaj malpeza, 4 Mb) kaj al la reta mendilo: uea.org/kongresoj/mendilo.

La antaŭkongresa ekskurso okazos inter la 2-a kaj 5-a de aŭgusto 2022 (4 tagoj/3 noktoj) kaj irigos kongresanojn al Ontario kaj al la famaj akvofaloj de Kanado. La ekskurso komenciĝos en Toronto, la plej granda urbo de Kanado, kaj finiĝos en Montrealo ĉe la kongresejo. Per tiu ĉi ekskurso la kongresanoj vizitos, krom Toronton, la malnovan Kingstonon (unu el la antaŭaj ĉefurboj de la lando), la famegajn Akvofalojn de Niagaro kaj boatos en la mirinda regiono de la Mil Insuloj. Zamenhof en 1910 veturis laŭ tiu vojo post sia partopreno en la Sesa Internacia Kongreso en Vaŝingtono, survoje al Montrealo.

La postkongresa ekskurso okazos inter la 13-a kaj 16-a de aῠgusto 2022 (4 tagoj/3 noktoj) en la koro de Kebekio kaj iros al la norda bordo de la impona riverego Sankta Laŭrenco. Ekskursanoj malkovros la ĉefurbon de Kebekio, Kebekon, kiu konservas fortikaĵojn kaj apartan etoson de la 18-a jarcento. Oni ekskursos por vidi balenojn kaj vizitos valoran muzeon pri la indiĝena kulturo de la nacio Huron-Wendat.

Ambaŭ ekskursoj okazos nur se ĝis la 25-a de aprilo 2022 po 30 homoj aliĝos. Do tiuj, kiuj interesiĝas, estas kuraĝigataj rapide mendi sian partoprenon per la reta mendilo. Per ĝi ankaŭ eblas mendi loĝadon, bankedon kaj dumkongresajn ekskursojn.

Bonvenon al Montrealo! Tiuj, kiuj ankoraŭ ne aliĝis al la 107-a UK, povas tion fari per uea.org/kongresoj/alighilo. Kaj por resti regule informita vizitu la paĝon de la UK ĉe Facebook: facebook.com/Montrealo.kongreso.

ATENTON: Se vi aliĝis al la 105-a UK (Montrealo, 2020) nuligita pro la pandemio kaj konservis vian kotizon (do ne donacis ĝin) por aliĝi al la 107-a UK (Montrealo, 2022), vi devas procedi al via aliĝo al la 107-a UK per la reta aliĝilo: uea.org/kongresoj/alighilo - kaj tie elekti la opcion, ke vi deziras reuzi vian kotizon de la 105-a UK. La aliĝo al la 107-a UK ne okazas aŭtomate. Surbaze de la Kongresa Regularo, kotizoj ne estas repageblaj, sed eksterordinare pro la pandemio UEA akceptas reuzon de la kotizo de la 105-a UK por la 107-a UK. Se aliĝintoj al la 105-a UK ne aliĝos al la 107-a UK, tiuj neuzitaj aliĝkotizoj restos por UEA, surbaze de la ĝeneralaj kondiĉoj de la regularo. Vidu ilustritan instrukcion kiel reuzi la aliĝkotizon en la Facebook-paĝo de la 107-a UK aŭ sube.

 

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1034a1

N-ro 1035 (2022-04-27)
Inaŭgura saluto, interlingvistiko, kurso, debato kaj pli: Esperanto en la reta Poliglota Renkontiĝo (28 aprilo - 1 majo)

Esperanto havos spacon en la reta Poliglota Renkontiĝo (Polyglot Gathering Online, PGO), kiun UEA ĉefsponsoras. PGO okazos de ĉi-ĵaŭde, la 28-a de aprilo (fondotago de UEA), ĝis la 1-a de majo. Pro la ĉefsponsoreco individuaj membroj povas aliĝi kun 40%-a rabato, uzante sian UEA-kodon en la rabatkoda kampo, kaj esperantistoj ĝenerale, ne-membroj de UEA, povas aliĝi kun 20%-a rabato, uzante la rabatkodon ueamojosas (detaloj ĉe uea.org/gk/1033). Ukrainoj povas aliĝi plene senpage per la rabatkodo Ukraine. Por aliĝi oni iru al polyglotgathering.com/2022/eo/online/registration.

La sponsorado al PGO okazas kadre de la Informa Agado de UEA. PGO funkcias ĉefe per la angla kaj en ĝi partoprenas lingvemuloj, kiuj ne ĉiam estas bone informitaj pri Esperanto. Kiel ĉefsponsoro UEA i.a. havos inaŭguran saluton dum la malferma ceremonio (28 aprilo, 16:00 UTC): la Prezidanto de UEA, Duncan Charters, per la angla salutos la publikon kaj parolos pri UEA kaj la idearo de justa kaj facila komunikado, kiun ĝuste Esperanto reprezentas. La programo aldone enhavas 3-klasan (daŭrigan) rapidkurson de Esperanto per la hispana (fare de Luis Obando, dumviva membro de UEA el Kolombio, listigita en la Panteono de Edukado.net), prelegon en la itala pri Esperanto kaj Interlingvistiko (fare de Federico Gobbo, dumviva membro de UEA el Italio/Nederlando kaj katedrulo en la Universitato de Amsterdamo) kaj plurlingvan (angla/pola/esperanto/aliaj) debaton Why so English? (“Kial tiel angla?”) pri kiel instigi plurlingvismon en medioj regataj de la angla (fare de la TEJO-volontulo Vojtek Oreszczuk, el Pollando). Plie estos pluraj paroligaj babilĉambroj pri Esperanto kaj esperantistoj mem proponis diversajn aliajn programerojn kun tre varia aliro. Oni kontrolu ĉe la programo. Krome, en la eventa platformo estos skriba prezento de UEA kun invito membriĝi kaj deko da esperantistaj aktivuloj agantaj pri instruado kaj informado estis invititaj aliĝi senpage pere de la sponsoreco de nia Asocio.

En la programo UEA aparte rekomendas:

(28 aprilo) Malferma ceremonio, Back to school with Ukrainian (Marta Melnyk, angla/pola/germana)

(29 aprilo) Lingua Carporophili – Karpoforofila lingvo (Petr Fedosov, Esperanto), Introducción a los derechos lingüísticos (Violeta Caballero Caballero, hispana), Trapped in the Anglosphere: compassion for native-English speakers (Laura Jane Baxter, angla),

(30 aprilo) Curso flash de Esperanto para hispanohablantes (tri klasoj, ĝis 2 majo, Luis Obando, hispana), Icelandic crash course (Siru Laine, angla), Le Lŭembourg: Le paradis du multilinguisme en Europe ? (Valentin Ceretto, franca), Musical language quiz (Matthieu Desplantes, angla);

(1 majo) Interlinguistica ed esperantologia oggi: l'esperienza di Amsterdam (Federico Gobbo, itala), L'occitan, qu'es aquò ? (Marion Quenut, franca) kaj Why so English? – how to stimulate multiligualism in English-dominated environment (Wojtek Oreszczuk, angla/esperanto/pola/aliaj).

Sojle de la tago, kiam nia Asocio 114-jariĝas, ni antaŭdeziras al partoprenantoj belan inaŭguron de tiu festo de diverseco, kiu bone informu pri Esperanto, proksimigu kulturojn kaj antaŭenigu solidarecon kaj dialogadon, ĉiuj celoj de UEA.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1035a1

N-ro 1036 (2022-05-14)
Mesaĝo de UEA okaze de la Internacia Tago de Familioj, 15 majo 2022: Paco en la homa familio

[ Mesaĝo sendita al UN. Kun afabla peto republikigi ĝin en viaj lokaj kaj landaj paperaj gazetoj kaj aperigi ĝin en viaj aliaj komunikiloj. Dankon! ]

La Tago de Familioj konsciigas nin pri familioj kaj iliaj bezonoj Tiu konscio, kaj politikoj por familioj specife, gravas por atingi plurajn celojn de la Tagordo 2030. Familioj estas baza unuo de socio kaj de solidara reto. Inter familioj ni ĉiuj kreskas kaj evoluas, lernas kaj instruas -- kaj ŝanĝas kaj konstruas niajn komunumojn kaj la mondon.

La vorto familio estas ofte uzata por paroli pri pli grandaj rondoj, niaj komunumoj kaj eĉ la mondo kiel tuto. Ĝi enhavas la sencon de inkluziveco, kie ĉiuj povas esti protektataj kaj komprenataj, kie ni trovas manierojn kunvivi. Por multaj esperantistoj, ĝuste tion signifas partopreni en la mondo kaj kulturo de Esperanto: do, esti parto de “granda rondo familia” (laŭ la vortoj de la kreinto de Esperanto, Ludoviko Zamenhof).

Malgraŭ la rekono pri la graveco de familioj, kaj pri ties bezono de protektado kaj antaŭenigo, multaj familioj suferegas. Militoj kaj konfliktoj disigas kaj dividas familiojn, pro morto aŭ forfuĝo. Sankrizoj funebrigas familiojn. Malriĉeco puŝas familiojn al senhejmeco.

Multaj familioj ne rajtas uzi siajn gepatrajn lingvojn, aŭ ties lingvoj ne estas oficiale rekonataj. Infanoj ne rajtas lerni en la sama lingvo de la gepatroj. Indiĝenaj komunumoj vidas siajn lingvojn kaj kulturojn malaperi. Familioj de rifuĝintoj ne kapablas aliri bazajn servojn pro lingvaj baroj.

Multon ni ankoraŭ devas fari por familioj. Necesas genra egaleco, protektado de virinoj kaj infanoj, socia protekto, edukado kaj sanservo, kaj multaj aliaj esencaj aferoj. Kune kun familioj de la tuta mondo, ni, membroj de la tutmonda familio de parolantoj de Esperanto, ripetas: ni bezonas pacon, homajn rajtojn kaj evoluigon kaj pretas kunlabori kun Unuiĝintaj Nacioj por tion atingi!

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1036a1

N-ro 1037 (2022-05-22)
Mesaĝo de UEA okaze de la Monda Tago por Kultura Diverseco por Dialogo kaj Evoluigo, 21 majo 2022: Lingvoj – portantoj de kulturoj

[ Mesaĝo sendita al UN. Kun afabla peto republikigi ĝin en viaj lokaj kaj landaj paperaj gazetoj kaj aperigi ĝin en viaj aliaj komunikiloj. Dankon! ]

Kulturo ĉirkaŭvolvas nin kaj estas parto de nia identeco. Ĝi influas kion ni pensas pri ni mem kaj pri aliaj. Kuturo helpas nin kompreni la mondon kaj decidi kiel agi. Verdire, lingvoj kaj kulturoj peras ĉiujn homajn spertojn. Tiel, interkultura dialogo nepre necesas, por konstrui pacon kaj signifoplenan evoluigon.

Ni memoru la Universalan Deklaracion de Unesko pri Kultura Diverseco (disponebla ankaŭ en Esperanto): “En niaj ĉiam pli diversaj socioj, esencas garantii harmonian interagadon inter homoj kaj grupoj kun pluraj, variaj kaj dinamismaj kulturaj identecoj, kiel ankaŭ ilian pretecon kune vivi. Politikoj, kiuj celas la inkluzivon kaj partoprenon de ĉiuj civitanoj, estas garantiiloj de socia kohero, kaj de la vigleco de civila socio kaj de paco.”

Kvankam la plejmulto de konfliktoj de la mondo enhavas kulturan dimension, ĉiuj kulturoj ankaŭ enhavas konceptojn pri interkompreniĝo kaj dialogo. Kultura diverseco kaj dialogo povas antaŭenigi homajn rajtojn kaj fundamentajn liberecojn, kaj proponi pli konscian, intelektan, emocian, moralan kaj spiritan vivon.

Kiel deponejoj kaj portantoj de kulturoj, lingvoj bezonas pli fortan subtenon de registaroj kaj internaciaj organizoj – precipe rilate al novigaj uzoj de amaskumunikiloj kaj komunikaj teknologioj, inkluzive de starigo de publikaj spacoj por utiligado, instruado kaj disvastigo de lingvoj.

Multlingvismo estas vojo por protekti kaj konservi la diversecon de lingvoj kaj kulturoj, kaj antaŭenigi komprenemon. La popoloj de la mondo rajtas plene uzi siajn proprajn lingvojn, kaj havi ankaŭ je sia dispono ilojn por facile moviĝi inter lingvoj, inkluzive de la internacia lingvo Esperanto.

Kultura kaj lingva diverseco de la mondo aparte abundas inter indiĝenaj popoloj, kaj tiuj kulturoj kaj lingvoj estas la plej endanĝerigataj. La jaro 2022 estas la unua de la Internacia Jardeko de Indiĝenaj Lingvoj. Tiu estos la ĉeftemo de la Universala Kongreso de Esperanto, kiu okazos de la 6-a ĝis la 13-a de aŭgusto en Montrealo, Kanado.

Per la internacia lingvo Esperanto, kreita por antaŭenigi pacon kaj plene internacian kaj senpartian interkomunikadon, la parolantoj de Esperanto subtenas interkulturan kompreniĝon kaj dialogon. Per Esperanto la parolantoj de tiu internacia lingvo plifaciligas rilatojn inter homoj de la tuta mondo kaj kreskigas senton de solidaro kaj estimo inter popoloj.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1037a1

N-ro 1038 (2022-05-24)
Pli justa kaj pli efika Eŭropo - Alvoko de la konferenco pri la Estonteco de Eŭropo al EU

Plibonigita lingvolernado por pli justa kaj pli efika Eŭropo

Kun granda intereso parolantoj de la internacia lingvo Esperanto sekvis la Konferencon pri la Estonteco de Eŭropo. Multaj civitanoj de Eŭropa Unio enmetis ideojn al tio. Kaj multaj el tiuj ĉi pledis por efika kaj agokapabla Eŭropo kaj por plifortigo de la eŭropa identeco. Finfine nepre temas pri valoroj kaj rajtoj, pri la bazo de la formado de demokratia volo kaj pri la konservado de lingva diverseco en EU.

Precipan atenton meritas la ideoj de

⦁ Efika instruado de fremdaj lingvoj unue per propedeŭtika uzado de facile lernebla lingvo en bazlerneja aĝo kaj

⦁ Agnosko de Esperanto, kiel vivanta lingvo kun kulturo kreskinta de pli ol 130 jaroj, kiu estas jam regule parolata de civitanoj en ĉiu lando de EU.

Ni ĝojas, ke ankaŭ Esperanto estas menciata en la platforma raporto (Februaro 2022) eĉ 22 fojojn pro la multaj kaj multe subtenataj ideoj esprimitaj de la eŭropaj civitanoj pri manieroj, por konservi Eŭropon multlingva kaj tamen interkomunikanta en justa maniero. Tial estas strange, ke tio estas konsiderata en neniu el la 49 proponoj de la fina plenkunsido.

Kiel jam aliaj rimarkis, estis problemoj en la transdono de la ideoj de la civitanoj al la postaj diskut-niveloj, pro kio ni insiste petas, ke en la plenumado de la decidoj oni revenu al tio, kion la civitanoj proponis kaj en nia kampo oni apliku Rekomendon 32 de Eŭropa Civitana Panelo 1 por teni Eŭropon eŭropa kaj multlingva.

Tial ni alvokas EU, kuraĝigi la edukministeriojn de ĉiuj 27 EU-landoj, reprodukti la lernejan programon "Multilingual Accelerator" (vidu Proponon 23893) sub profesia pedagogia superrigardo kaj en pli granda skalo, por testi la efikecon de tiu ĉi noviga aliro.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1038a1

N-ro 1039 (2022-06-04)
Verku por la revuo Monato kaj ricevu abonon al la revuo kaj TEJO-membriĝon

Por instigi pli da junuloj ekverki en Esperanto, MONATO kunlabore kun TEJO lanĉas novan konkurson. Se vi verkas artikolon por Monato enkadre de la konkurso, kaj via artikolo estas akceptita, vi gajnos 4-monatan bitan abonon de la revuo Monato, kaj senpagan membriĝon al TEJO dum unu jaro se vi loĝas en unu el la koncernaj landoj*. Monato estas ĉiumonata magazino fondita en 1979 de Stefan Maul kaj raportas pri nuntempaĵoj el ĉirkaŭ la mondo. Ĝi estas presata en Belgio kaj havas legantojn en 65 landoj. Monato estas ekzemplo de civitana ĵurnalismo, ĉar por ĝi raportas nur korespondantoj el la lando mem, kiuj do bone konas la lokan situacion.

La sugestitaj temoj por kontribuoj estas:

  • Malfacilas esti najbaro de potenca (granda) lando.
  • Ĵurnalismo kaj libero en via lando.
  • Aktivismo pri indiĝenaj, homaj, aŭ lingvaj rajtoj en via lando.

Oni specife bonvenigas kontribuojn pri ĉi tiuj temoj, sed se vi volas verki pri io alia, nepre sendu mesaĝon al nova_talento@.spamaĵo?monato.be, demandante, ĉu via ideo povas taŭgi.

ATENTU, ke Esperanto-movado ne estas inter la temoj. MONATO estas revuo en Esperanto, ne pri Esperanto.

* Trovu la liston de la landoj kaj legu la gvidliniojn ĉe tejo.org/konkursomonato. La limdato por kontribuoj estas la 12-a de junio.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1039a1

N-ro 1040 (2022-06-05)
Mesaĝo de UEA okaze de la Monda Tago de la Medio, 5 junio 2022

Antaŭ 50 jaroj, en 1972, la internacia politiko pri medio sukcesis atingi solidan kolektivan direkton pro la okazigo de la Konferenco pri la Homa Medio (la Konferenco de Stokholmo), post kiu en tiu sama jaro, la 15-an de decembro (koincide kun la Zamenhof-Tago, samtempe la Tago de la Esperanto-libro kaj de la Esperanto-kulturo), la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj adoptis la rezolucion A/RES/2994 (XXVII) deklarantan la 5-an de junio la Monda Tago de la Medio (MTM). La rezolucio instigas registarojn kaj organizojn entrepreni en tiu tago, ĉiujare, tutmondajn agadojn reasertantajn la zorgon pri la konservado kaj plibonigo de la medio, cele al profundigo de la ekologia konscio en la menso de la homoj.

Tiu tago devas utili por reliefigi, ke protektado, sano, resanigo kaj daŭripoviga flegado de la medio estas grava afero por la garantio de la diverseco en nia planedo kaj pro la rekta influo al la bonfarto de la popoloj kaj al la ekonomia disvolviĝo en la tuta mondo. Ĝi donas al ĉiuj ni okazon eduki kaj edukiĝi per kleriĝo pri la temo kaj alvoki individuojn kaj grupojn al respondeca komuna konduto por konservado kaj refortigo de la naturo en nia planedo.

Universala Esperanto-Asocio (UEA) pere de sia monda reto de kunlaborantaj individuoj kaj organizoj, kiu ampleksas dekmilojn da homoj en pli ol 130 landoj kaj teritorioj, diversmaniere strebas por la celoj de tiu tago. Aparte menciindas la publikigo en Esperanton de la Gvidilo pri la 17 Celoj por Daŭripova Evoluigo; la agadoj de la Faka Asocio de la Verduloj Esperantistaj (AVE); la kunlaboroj kun la junulara sekcio Tutmonda Esperantista Junulara Organizo (TEJO), kiu reviziis sian statuton por inkluzivi kiel statutan celon de la organizo daŭripovecon; la starigo de la Fondaĵo Klimato; kaj la kampanjo Tutmonda Arbo-Plantado (TAP), kiu celas plantigi ĝis 2030 pli ol 1000 arbojn en ĉiuj kontinentoj, kunlabore al la Tagordo 2030 de UN. En 2022 la kampanjo aparte kunlaboras kun la Asocio de Terkultivistoj Esperantistaj (ATE) por plantado de fruktarboj en Benino, cele ne nur al kaptado de karbono, sed ankaŭ al subteno de loka ekonomia disvolviĝo. Por tio TAP kolektas donacojn pere de la Fondaĵo Klimato. Ĝis nun pli ol 700 arboj estis plantitaj kadre de TAP. UEA firme kredas, ke internacia kunlaboro kaj solidareco, surbaze de la respekto al diverseco kaj aliro al homoj pere de siaj lokaj, gepatraj lingvoj kaj pere de neŭtrala internacia lingvo kiel Esperanto, estas unu el la bazoj por ke la eduko por ekologia konscio floru samkiel refloru kaj konserviĝu la naturo en nia unusola planedo Tero.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1040a1

N-ro 1041 (2022-06-06)
Mesaĝo de UEA al UN kaj civila socio okaze de la Monda Tago de Rifuĝintoj, 20 junio 2022

[ Mesaĝo sendita al UN. Kun afabla peto republikigi ĝin en viaj lokaj kaj landaj gazetoj, Esperantaj kaj neesperantistaj, plusendi al koncerna(j) registara(j) oficejo(j) kaj al deputitoj. Ni ankaŭ instigas al lokaj grupoj marki la tagon per loka agado. Dankon! ]

Laŭ lastatempa pritakso de Unuiĝintaj Nacioj, la nombro de rifuĝintoj kaj dislokitaj personoj en la mondo nun superas 100 milionojn. Tio estas pli ol iam ajn antaŭe. Ili troviĝas en ĉiuj mondopartoj – ekzemple en Eritreo kaj Etiopio, en Jemeno kaj Sirio, en Mianmaro, en Kolombio, en Ukrainio kaj en ties najbaraj landoj. Oni fuĝas pro persekutoj (raso, religio, nacieco, socia identeco), militoj kaj naturaj katastrofoj. Oni ofte fuĝas sen mono, sen nutraĵoj, kaj al lokoj sen sanaj servoj, sen edukado, sen konata lingvo. Tiuj elradikigoj ne nur kaŭzas nuntempajn personajn katastrofojn, sed montras al akumuliĝantaj estontaj problemoj.

Universala Esperanto-Asocio, kiel tutmonda neregistara organizo, memorigas, ke sekureco estas fundamenta homa rajto, kaj ke rifuĝintoj estas inter la plej vundeblaj homoj tiurilate. La Konvencio pri Rifuĝintoj, de 1951, konfirmas la bazajn rajtojn al laboro, loĝado, edukado, asistado, aliro al dokumentoj kaj al justeco. Sed eĉ en plej bonaj cirkonstancoj la nombro de rifuĝintoj tra la mondo superas la kapablon de la ŝtatoj (kiuj ofte mem kulpas pro la problemo) prizorgi ilin kaj garantii iliajn rajtojn. Inter la pluraj malfacilaĵoj por plene aliri tiujn rajtojn, estas lingvaj baroj.

Kiel parolantoj de la Internacia Lingvo Esperanto, membroj de UEA estas aparte konsciaj pri esencaj lingvaj rajtoj. Lingva subteno gravas, se oni volas trakti rifuĝintojn juste kaj digne. Rifuĝintoj bezonas aliri informojn en lingvoj kiujn ili komprenas. Ili ankaŭ bezonas helpon por instruiĝi pri lingvoj kaj ĉiutaga vivo. Krom instrui rifuĝintojn, necesas klerigi ŝtatajn funkciulojn, sekurecajn fortojn kaj helpantojn de neregistaraj organizoj – kaj precipe aŭskulti la voĉojn de rifuĝintoj pere de ties lingvoj. Iliaj infanoj rajtas al plenaj edukaj servoj en lingvoj kiujn ili komprenas.

UEA alvokas al ĉiuj – al Unuiĝintaj Nacioj, al registaroj, al civila socio kaj civilaj institucioj – ke ili kunlaboru por forigi la kaŭzojn de rifuĝo, kaj ke ili donu sian helpon, malfermu siajn limojn, kaj liveru servojn al rifuĝintoj ĉie. Kaj ĉefe nia Asocio alvokas al la internacia komunumo ke ĝi kune kaj solidare traktu la problemon, kaj per paca kaj humana kunlaboro forigu ĝiajn kaŭzojn.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1041a1

N-ro 1042 (2022-06-13)
Partoprenu UK-on: alvoko por volontuloj en Montrealo, 2022

La subtena laboro de volontuloj estas nemalhavebla por asocioj kiel UEA kaj ankaŭ por la Universala Kongreso. Se vi pretas kunlabori kiel volontulo por la 107-a Universala Kongreso, kiu okazos en Montrealo (6-13 aŭgusto, antaŭkongreso 2-5 aŭgusto, postkongreso 13-16 aŭgusto), anoncu vin pere de la volontula formularo: http://tinyurl.com/volontuloj2022. Bv. noti, ke nia buĝeto estas tre limigita kaj ke ni bedaŭrinde ne povos pagi al volontuloj aŭ plene subvencii la partoprenon. Subvencio por ĉeesti la UK-on estos havebla per la fondaĵo "Partoprenu UK-on". Pere de ĝi UEA havas la eblon subteni ĉefe la aliĝkotizon de kelkaj kongresanoj, en kelkaj kazoj ankaŭ la manĝo- kaj loĝado-kostojn, preferinde en la plej malaltaj kategorioj, kaj en esceptaj kazoj la vojaĝkostojn. Homoj el iu ajn lando, kiuj deziras volontuli kaj bezonas tian helpon, povas kandidatiĝi por subvencio.

Kondiĉoj por ĝui la subvencion estas:

1) Vi estas individua membro de UEA/TEJO en 2021 kaj en 2022;

2) Vi pretas ricevi kaj realigi kongresrilatajn taskojn antaŭ, dum kaj post la UK (plenigu la volontulan formularon supre);

3) Vi aldone plenigas la jenan formularon ĝis la 30-a de junio 2022, por subvencipeti al Fondaĵo “Partoprenu UK-on”: mallonge.net/p5

En pasintaj UK-oj volontuloj helpis ĉefe pri fotado, filmado, helpoj en prelegejoj (teknika kaj kunordiga) kaj en la Libroservo de UEA, sed la taskoj povas esti tre variaj. En la formularoj vi havas la eblon prezenti por kiu(j) tasko(j) vi pli emas helpi.

UEA dankas al ĉiuj pro la intereso pri tiu subteneblo kaj varme invitas donacemulojn al kontribuo al Fondaĵo "Partoprenu UK-on", kiu helpas diversigi kaj demokratiigi nian plej gravan kongreson: uea.org/alighoj/donacoj/partoprenu_uk.

Daŭre eblas aliĝi al la 107-a UK: uea.org/kongresoj/alighilo.

UEA, nome de la monda esperantistaro, kore dankas la sindonemon de volontuloj kaj la solidaron kaj malavaron de la donacintoj al la Fondaĵo "Partoprenu UK-on".

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1042a1

N-ro 1043 (2022-06-21)
Tutmonda Arbo-Plantado: sezono por plantado kaj donacalvoko

Tutmonda Arbo-Plantado (TAP) estas kampanjo de UEA komenciĝinta fine de 2020 kun la celo plantigi minimume 1000 arbojn ĝis 2030 en ĉiuj kontinentoj. TAP ekis okaze de la Monda Festivalo de Esperanto (MondaFest’ 2020) kaj ĝia celo ligiĝas al la Tagordo 2030 de UN rilate la 17 Celojn por Daŭripova Evoluigo. Pri TAP aperis artikoloj en la revuo Esperanto, oficiala partnero de la kampanjo, kaj raporto pri la unua jaro 2021 (ĉiuj estas kuraĝigataj legi ĝin): https://uea.org/l/teko/komitataj/Tutmonda_Arbo-Plantado_Raporto_2021.pdf.

En 2021 jam ĉ. 700 arboj estis plantitaj de esperantistoj kaj amikoj kadre de TAP. Pri la kampanjo okazis interŝanĝoj kun aktivuloj de ILEI, AVE, la Esperanto-urbo Herzberg am Harz kaj esperantistoj tutmonde. En 2022 TAP havas la celon daŭre kunlabori kun individuoj, sed ankaŭ kun grupoj, kiuj potencialigas la atingojn de la kampanjo. Se vi mem plantis arbojn, sciigu la organizantojn de la kampanjo (detalojn ĉe la raporto). Se vi povas donaci por plantigi arbojn, viaj donacoj bonvenas al la Fondaĵo Klimato: uea.org/alighoj/donacoj/co2.

Aparte urĝas donacoj por ke oni profitu la plantad-sezonon, kiu jam komenciĝis. En 2022 unu el la fokusoj de TAP estas la kunlaboro kun la Asocio de Terkultivistoj Esperantistaj (ATE), kiu plantigos fruktarbojn en Benino. Donacoj al la Fondaĵo Klimato de inter 328 kaj 550 EUR ebligos plantadon de tuta hektaro en la lando. Laŭplane oni plantos anakardiujojn (akaĵuarbojn), avokadujojn, oranĝujojn kaj palmarbojn kaj la plantitaj hektaroj nomiĝos Esperanto-bienetoj. Lokanoj estas enplektitaj en la plantado. Ĉar temas pri fruktarboj, la plantitaj hektaroj havos ankaŭ ekonomian gravecon, donante aldonan valoron al la signifo de Esperanto por la loka komunumo.

Aldone al la kunlaboro kun ATE, daŭre estos kunlaboro kun la Centro por Interpretado de la Naturo (Kanado), la Internacia Esperanto-Arbaro (Ĉinio) kaj la Arbara Servo de la Departamento de Agrikulturo (Usono). Krome, UEA kontaktos neesperantistajn NRO-ojn kiel la germanan Atmosfair kaj la brazilan SOS Mata Atlântica por kunlaboroj. La celo de la Fondaĵo Klimato estas akiri minimume 2000 EUR por uzo dum la jaro 2022. Bv. donaci por tio: uea.org/alighoj/donacoj/co2, por ke ankaŭ la Esperanto-movado kontribuu al la daŭripova evoluigo en nia planedo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi komuniko: uea.org/gk/1043a1

Ĉiu Gazetara Komuniko de UEA estas libere uzebla laŭ la Permesilo CC BY 4.0.
 
Supren
UEA, 2022