Manifesto De Prago En La Turka

El UEA-vikio
Revizio de 16:56, 21 Mar. 2004 fare de Renato Corsetti (Diskuto)

(malsamoj) ← Antaŭa versio | Rigardi nunan version (malsamoj) | Sekva versio → (malsamoj)
Iri al: navigado, serĉi

Uluslararası Esperanto dili hareketinin

PRAG MANİFESTOSU


Biz, Esperanto’nun dünya çapında ilerlemesi için çalışan,evrensel bir topluluğun üyeleri olarak bu Manifesto’yu tüm hükümetlere, uluslararası organizasyonlara ve tüm iyi niyetli insanlara,sarsılmaz bir inançla çalıştığımız bu davada bize iştirak etmeleri için davet ettiğimizi ilan ediyoruz.

  1887yılında Uluslararası iletişim için  yayınlanmış  olan Esperanto, tüm canlılığı ve nüansı  ile hızlı bir şekilde gelişerek ilerlemekte ve bir yüzyıldan fazla  dil olarak tüm kültür ve dil engellerini aşarak halkları birleştirmek için çaba  göstermiştir. Bu zaman içinde Esperanto’yu konuşanlar amaçlarının önemini ve güncelliğini hiç kaybetmemişlerdir. Ne birkaç  ulusal dilin dünyaca kullanımı,ne iletişim- tekniğindeki ilerlemeler,ne de lisan öğrenimindeki yeni metodların buluşu, dil öğretimi hususunda aşağıdaki bahsettiğimiz ilkeler kadar isabet ve etki açısından başarı  sağlayamazlar:


1. DEMOKRASİ. Her iletişim sistemi birçok insana hayat boyu bundan faydalanma imkanı verebilir,ancak bir diğerlerine de hayat boyu yüksek seviyede bir dile vakıf olabilmek için uğraş dolu birçok yıllarının da harcamasını da mecbur kılar,ki bu da temelde gayet antidemokratiktir. Herşeye rağmen,Esperanto mükemmel bir dil değildir.,ancak o ,dünya iletişimindeki eşitlik bakımından tüm rakiplerine üstünlük sağlamaktadır.

Biz iddia ediyoruz ki,dil eşitsizliği hatta uluslararası seviyede de adaletsizlikler doğurmaktadır. Biz demokratik iletişim taraftarı olan bir hareketiz.


2.GLOBAL EĞİTİM. Her etnik dil muayyen kültür ve milletlere bağlıdır. Örneğin,İngilizçe öğrenmeye çalişan bir kişi ingilizçe konuşulan tüm devletlerin,öncelikle ABD.ve İngiltere’nin kültürünü,coğrafyasını ve siyasetini öğrenecektir. Oysa, Esperanto öğrenen bir kişi her devleti kendi evi gibi saydığı sınırsız bir dünyayı öğrenecektir.

Biz iddia ediyoruz ki,herhangi bir etnik dilin öğrenimi belirli dünya perspektifine bağlıdır. Biz global eğitimi destekleyen bir hareketiz.


3.PEDAGOJİK ETKİNLİK. Yabancı dil çalışanların çok az bir yüzdesi ,o dile tam vakıf olabilmektedir. Oysa Esperento’yu kişi evinde de kendi kendine çalışarak öğrenebilir.Değişik çalışmalar ,diğer yabancı dilleri öğrenmede deEsperanto’nun faydalı olduğunu göstermiştir.Hatta,dil öğrenme kurslarında bu temel öge olarak sunulmuştur.

Biz iddia ediyoruz ki, etnik dillerin zorluğu bir çok öğrenciye engel teşkil etmekte ve bu yüzden ikinci dil bilgisinden istifade etmişlerdir.Biz etkin eğitimi destekleyen bir hareketiz.


4. ÇOK DİLLİK. Esperanto topluluğu üyeleri, istisnasız en az iki veye daha fazla lisana vakıf olan dünya çapındaki küçük topluluklardan biridir ve her üye en azından iyi iletişim kurabilme derecesinde yabancı bir dil öğrenmeyi kendine vazife edinmiştir.Bu da çok defa kişiye yabancı dil öğrenme bilinci ve sevgisi aşılamakta olup ,şahsı daha geniş ufuklara yöneltmektedir.

Biz iddia ediyoruz ki,küçük veya büyük tüm üyelerin ikinci bir yabancı dili iletişim kurabilecek seviyede öğrenme şansını benimsemelidirler.Biz bu şansı temin etmek için çalışan bir hareketiz.


5.DİL HAKLARI.Diller arasındaki bölünme gücü eşitsizliği dünya nüfusu için doğrudan bir dil baskısı veya sürekli güvensizlik reçetesidir.Esperanto topluluğunda tüm dillerin üyeleri büyük veya küçük , resmi veya gayriresmi aralarındaki karşılıklı uyuşma iradeleri sayesinde tarafsız bir zemin üzerinde toplanmaktalar. Halklar arsındaki bu tür toplantilar denklik ve sorumluluk, dil eşitsizliğini ve dil anlaşmazlıklarının çözümünde değerlendirme ve ilerlemesi için örnek bir imkan sağlamaktadır.

Biz iddia ediyoruz ki,diller arasındaki geniş farklılık gücü,bukadar uluslararası belgelerde ifade edilmiş garantiler (teminatlar) bir anda ayak altına alınmakta ve dil hakları korunmamaktadır. Biz dil haklarını koruyan bir hareketiz.


6.DİL ÇEŞİTLİLİĞİ. Halk hükümetleri(idareleri)dünyadaki büyük dil çeşitliliğini , iletişim ve gelişme de engel olarak görmektedir.Oysa, Esperanto topluluğu dil çeşitliliğini sürekli ve bulunmaz bir zenginlik kaynağı olarak görmektedir.Dolayısıyla,her dil,her canlı yaratık türü olarak ,kendisi için değerli olup,korunmaya ve desteğe layıktır.

İddia ediyoruz ki, tüm dillerin iletişim ve gelişme politikası temeli saygı ve destek üzerine oturtulmadıgı için bir çok dil ölmeye ve yok olmaya mahkum edilmektedir. Biz dil çeşitliliği için çalışan bir hareketiz.


7.İNSAN HAKLARİ SERBESTLİĞİ. Her dil kendi üyelerine,gerek aralarında iletişim sağlama imkanı vererek,gerekse başkaları ile iletişimi engelleyerek onları mahküm eder veya onlara serbestlik sağlar. Evrensel iletişim aracı olarak planlanmış olan Esperanto, insan haklarını geliştirmede faaliyet gösteren en büyük projelerden biridir. Ki bu proje her insanın ferd olarak insan topluluğunda,sağlam şekilde kendi yerel kültürüne ve dil eşitliliğine iştirak etmesine engel olmayıp,tersine imkan sağlamalıdır.

İddia ediyoruz ki,milli dillerin kullanımı kendini ifade etmede ,iletişim ve dostluklar kurmada engelleri kaçınılmaz olarak kaldırmakta ve serbestlik sağlamaktadır.Biz ınsan hakları serbestliğini savunan bir hareketiz.