Neŝanĝebla konduto

El UEA-vikio
Iri al: navigado, serĉi
uea.org/vikio/konduto
Nia Mondo

24-a de junio 2022

Situo de Tanzanio

Isaak

Magoti havis nepon nomitan Isaak. Isaak tre amis sian avon kaj ofte ŝatis ludi kun sia avo. La avo ankaŭ amis sian nepon. Ĉiufoje kiam la avo venis hejmen de la laboro, li kunportis donacon por Isaak. Magoti estis farmisto kaj en sia bieno li kultivis nutraĵkultivaĵojn; tie estis ankaŭ fruktarboj kiel ekzemple: oranĝujoj, mangujoj, ananasujoj, papajujoj, bananujoj kaj sukerkanujoj.


Ĉiumatene frue la maljuna Magoti foriras al la kampo por plugi kaj vespere reveni hejmen kun iom da fruktoj por la familio. Isaak konas la tempon, kiam lia avo kutimas reveni hejmen. Tiam li atendas lin ĉe la pordego, por ke li povu akcepti lin.


Matene Isaak ĉiam restas hejme kun sia avino Abija. Abija estas la edzino de maljuna Magoti. La avino de Isaak laboras kiel kudristino kaj prizorgas la familion. Abija fojfoje ludas kun sia nepo Isaak, por feliĉigi lin la tutan tempon! Isaak kutimas fari demandojn al sia avino :


  • Isaak: Kiam avo revenos, ĉu li alportos al mi oranĝojn aŭ bananojn?
  • Avino: Kion vi ŝatus, ke li alportu al vi?
  • Isaak: Mi, mi amas ananasojn, mangojn, bananojn, sukerkanojn kaj ĉion!
  • Avino: Bebo, vi! Vi ŝatas multajn aferojn, tiujn avo alportos al vi. Ni atendu, ke li revenos de la kampo kaj verŝajne li alportos iom por vi.
  • Isaak: Venu, avino, min kisi. Hodiaŭ mi diros al avo, ke li diru al mi bonan romanon!
  • Avino: Bone, mia nepo, avo tiom amas vin, ke kiam ni finos vespermanĝi ni sidos kune kaj aŭskultos la rakonton.
  • Isaak: Bone!


Maljunulo Magoti scias multajn rakontojn, kiujn li ŝatus rakonti al sia familio post vespermanĝo. Isaak kutimas aŭskulti rakontojn, romanojn, proverbojn, enigmojn ktp. En iu tago post vespermanĝo, avo invitas Abija-n kaj Isaak-n sidiĝi kaj aŭskulti rakonton pri senŝanĝa konduto de lupo. Avo komencas la rakonton tiel.


lupo en la herbo

En arbaro

Iun tagon kuniklo promenadis en la arbaro; en la arbaro estis multaj bestoj vagantaj tien kaj ĉi tien. La kuniklo subite ekvidis lupon, kiu estis tre malforta kaj verŝajne perdonta sian vivon, se li ne ricevus helpon. La kuniklo alproksimiĝis al la lupo kaj parolis al li: kial vi estas en ĉi tiu situacio, ĉu vi estas malsana? La lupo klarigis kaj diris, ke li estas delonge sen manĝaĵo kaj kun la malforteco, eĉ li ne kapablas trovi por si manĝaĵon, akvon kaj aliajn bezonaĵojn.


La kuniklo tre kompatis lupon kaj donis al li ideon por ekhavi manĝaĵon. Li konsilis al li forlasi la lokon kaj iri al homa loĝejo por tie trovi manĝaĵon. La lupo akceptis la konsilon de la kuniklo kaj decidis iri kun li. Survoje la kuniklo avertis lin pri la danĝero kaj diris al li: kien ni iras, tie estas homa loĝejo. Ĝi havas magazenon plenan de manĝaĵo; do estu singarda pri via kutimo! Ne kriu, kiam ni eniros la grenejon. Tie ni manĝos ĝis sate!


Ambaŭ konsentis kaj iris en la grenejon kaj komencis manĝi la manĝaĵon trankvile. Iumomente lupo komencis bru-kriu!! La kuniklo diris al la lupo: mia amiko, mi avertis vin, dum ni estis survoje, ke ĉi tiu loko ne estas sekura por ni, se ni krias. La lupo respondis kaj diris "mia amiko, kiam mi estas manĝanta kaj estas kontenta, mi kutime krias".


Kuniklo plurfoje diris al lupo, ke li silentu, sed lupo diris, ke li ne silentos, ĉar lia feliĉo kuŝas en kriego. Do post kiam lupo spitis la averton, la kuniklo rapide foriris kaj lasis lupon en la garbejo.


Post kiam la kuniklo foriris, homo venis kun lanco en la mano kaj kaŭris en la garbejo, kie la krioj de lupo daŭre aŭdiĝis. La viro rimarkis, ke estas ŝtelisto en lia garbejo, do li ĉirkaŭrigardis kaj vidis la lupon. Kaj sen perdi tempon li ĵetis sian lancon, kiu trapikis la lupon kaj ĝin tuj mortigis.

Proverbo

Post kiam la rakonto finiĝis, Isaak demandis sian avon: "Kion ĉi tiu rakonto instruas al ni?" La avo respondis kaj diris: "Kiu ne aŭdos la voĉon de la plejaĝulo, lia kruro estos rompita." (estas svahila proverbo)

Mulele Mbassa

Avo finis la rakonton dirante: "Estas homoj, kiuj ne povas ŝanĝi siajn kutimojn, eĉ se ili estas en danĝera situacio".


Fonto: Mulele Mbassa Makaranga, p.o.box 25, Bunda, Mara, Tanzanio

retpoŝte: mulelembassa [ĉe] gmail.com - - - vacape:+255745800365